Een historische reis door bordspellen

Een historische reis door bordspellen

Iedereen kent en/of heeft bordspellen, de ene meer dan de andere natuurlijk, maar waar komen ze eigenlijk vandaan? Wat is het oudste bordspel en hoe vergelijkt het tegenwoordig met onze bordspellen? Bordspellen zijn er al eeuwen vanaf oude beschavingen tot de moderne tijd en spelen een prominente rol in menselijke interactie. Dus pak je pionnen, dobbelstenen en speelkaarten, en laten we samen op pad gaan naar het verleden, heden en toekomst van bordspellen.

Senet - Rijksmuseum van Oudheden
Queen Nefertari Playing Senet | Nina de Garis Davies (1881–1965)

Het oudste spel

Wanneer ik denk aan oude spellen, kommen bij mij Backgammon of Go naar boven. Dit zijn ook zeker hele oude spellen, maar het blijkt dat het oudste spel uit het Oude Egypte komt. Bij de opgraving van Toetanchamon is het spel “Senet” gevonden door Zwitserse acheoloog Gustave Jêquier. Senet komt uit rond het jaar 3500 voor Christus en bestaat uit drie rijen van tien vakjes. De spelregels weten we niet zeker, maar werd waarschijnlijk vijf witte en zwarte pionnen gespeeld en de eerste met alle pionnen aan het einde (vakje 30) heeft gewonnen.

Senet werd door iedereen gespeeld, arme speelde het in zand met steentjes en de rijke met een houten/ivoren bord. Net als wij dat doen met boter, kaas en eieren eigenlijk, het kan overal!

Middeleeuwen

Vooruitspoelend naar de middeleeuwen komen we aan bij spellen die we tot de dag van vandaag vaak genoeg tegenkomen. Spellen zoals Schaken, Dammen en Dobbelen. Schaken is in de middeleeuwen eerst afgekeurd door de geestelijkheid, die er alleen ledigheid en duivelsvertier in zag, maar dat heeft het blijkbaar niet tegengehouden. Van toernooien tot bij je familie in de kast, schaken is overal nog te vinden in allerlei versies na ongeveer 1500 jaar en over 100 jaar zal het zeker nog niet weg zijn.

Landlord's Game
Landlord’s Game | Parker Brothers

De opkomst van moderne spellen

Moderne spellen zoals wij ze nu kennen komen uit de 19de eeuw, spellen met thematische diepgang, innovatieve mechanismen en complexiteit. Herken jij toevallig het spel in de afbeelding? Landlord’s Game is een spel gemaakt in 1904 door Elizabeth Magie. Het spel was ontwikkeld om politiek-economische theorie uit te leggen. Het spel trok weinig interesse, maar maakte het begin voor een nieuwe tijdperk van de moderne spellen. Het spel was inspiratie namelijk voor ons zo bekende Monopoly. Het lijkt ook verdacht veel op elkaar. Maar Landlord’s Game was niet de enige die heeft helpen bouwen aan de moderne spellen. Andere bekende spellen die volgde en mee hebben gebouwd aan de moderne spellen zijn bijvoorbeeld: Risk (1957), Stratego (1958), en Catan (1995).

Hybride spellen

Ook hybride spellen komen steeds meer op de markt. Spellen die niet alleen gebruiken maken van de stukken in de doos, maar gespeeld kunnen worden met behulp van apps. Denk bijvoorbeeld aan spellen zoals One Night Weerwolves waar je geen verteller meer nodig hebt maar gewoon de app aan kan zetten. Ook digitale bordspellen zijn steeds meer aanwezig, van collecties op de Switch, monopoly op de Wii, solitair op de computer of puur digitale bordspellen zoals Armello. Misschien zien we straks zelfs iets net zoals Pokemon GO waarbij je de pionnen alleen op het bord ziet met je telefoon, of dat je telefoon gelijk vertelt wat je kan doen op basis van je kaarten en de locatie van je pion(nen).

Digitaal en fysiek
Digitaal en fysiek | Sjoerd Bernards

Toekomst van bordspellen

De toekomst voor bordspellen heeft nog genoeg in petto. Als ik denk aan bordspellen in de toekomst of soort sci-fi bordspellen, dan denk ik aan hologrammen, automatisch bewegende stukken of een bordspel dat bijna lijkt te leven. Maar wat ik ook voor me zie zijn spellen met nieuwe mechanismen, toegangkelijker voor iedereen met een beperking en wijder inzetbaar in educatie.

Maar wat denk jij? Hoe ziet bij jouw de toekomst van bordspellen eruit? Welke spellen heb jij die jouw grootouders ook speelde? En welke spellen ga jij voor zorgen dat de volgende generatie ook kent? Ik ben heel benieuwd naar jullie reacties

Bronnen

7 x Krachtige apps om jouw bordspelervaring te versterken

7 x Krachtige apps om jouw bordspelervaring te versterken

Je hoort het vaak tijdens ’t spelen: ‘doe die telefoons nou eens weg!’, maar volgens mij vergeten mensen dat je telefoon apps bevat, die kunnen helpen met een speelervaring. Rondom bordspellen zijn er talloze apps te vinden. Bijvoorbeeld specifieke apps voor hun bijbehorende bordspel; zoals 7 wonders, One Night… etc. Maar wij gaan het hebben over 7 apps die je helpen bij het spelen en bijhouden van al je favoriete bordspellen. Wie weet staat jouw telefoon dadelijk ook vol met deze apps.

Board Game Timer 8 players
Hou je tijd gemakkelijk bij | Board Game Timer

7. Board Game Timer

Ken je dat gevoel wanneer je helemaal opgaat in een bordspel en de tijd voorbij vliegt? Voor je het weet, zijn er al uren verstreken en heb je geen idee hoe laat het is. Of een persoon weet gewoon niet welke keuze die moet maken, waardoor het heel lang kan duren en je gewoon een timer wilt hebben? Dat overkomt iedereen wel een keertje, bij schaken gebruiken ze niet voor niets een timer. Voor op de telefoon hebben wij Board Game Timer.

De Time Tracker app is supereenvoudig te gebruiken. Je begint gewoon met het selecteren van het aantal spelers en vervolgens kies je hoe je de tijd wilt bijhouden. Of je nu gewoon omhoog wilt tellen vanaf nul, een maximum per speler per spel wilt instellen of een maximum per speler per beurt wilt bepalen. Nadat je de instellingen hebt gekozen, selecteer je het personage dat op dat moment aan de beurt is, en de app begint met het bijhouden van de tijd.

Lekker simpel en duidelijk! Mij helpt het vooral bij die strategische spellen waarbij 10 verschillende plannen aan het uitdenken bent, maar vergeet dat je met andere mensen speelt. Deze app zorgde overal voor minder eindeloos nadenken en meer plezier en competitie zoals het hoort. Soms moet je gewoon snel beslissen en door, anders wordt een 40 min spel een 1,5 uur spel.

Board Game Timer op de Playstore | Board Game Timer op de Apple Store

Board Game Arena Schermen
Allerlei online spellen | Board Game Arena

6. Board Game Arena

Neem eens een kijk naar je spellencollectie, springt die van jou ook al uit zijn kast? Of laten we het eerlijk zeggen, dat je kast simpelweg te klein is? Wat dacht je dan van digitaal spelen. Board Game Arena (BGA) is een app boordevol digitale versies van allerlei spellen die je kunt spelen op één of meerdere telefoons of pc’s. Je hebt hierbij een gratis beperkte versie met spelletjes zoals yathzee, flux of concept, maar met de premiumversie krijg je toegang tot spellen zoals Azul, Ark Nova, Patchwork en nog zo veel meer.

Met deze app kun je spellen spelen met wie je maar wilt, waar ze ook zijn. En het mooiste is dat je het spel gemakkelijk op pauze kunt zetten of instellen dat je een melding krijgt wanneer het jouw beurt is. Hiermee kan je op een goedkope manier spellen uitproberen, maar het is natuurlijk niet helemaal hetzelfde als het fysiek spelen van het spel.

De app werkt als volgt: je logt in, selecteer of dat je wil spelen zoals met een bordspel gewoonlijk of wilt spelen wanneer het jouw beurt is en dat je dus een melding krijgt. Kies daarna met wie je wil spelen, en hoe je met de deelnemers wilt spelen, op hetzelfde scherm of online. Daarna selecteer je simpel je spel en spelen maar!

Uit ervaring moet ik wel zeggen, de app heeft af en toe wel kuren, maar hij doet wat hij moet doen en spellen kunnen gemakkelijk weer worden hervat. Als je het wilt uitproberen, raad ik zeker de webversie aan, de app moet je zelf uitproberen of je het fijn vind.

Board Game Timer op de Google Play Store | Niet beschikbaar op IOS.

Dice mogelijkheden
Speel met zelf ontworpen digitale dobbelstenen | Dice

5. Dice

Dus je zit daar, lekker een spelletje te spelen met dobbelstenen, en dan gebeurt het weer: Je gooit de dobbelstenen van tafel af, de dobbelstenen zijn niet meer te lezen, of je hebt zoveel dobbelstenen dat je geen idee meer hebt hoeveel je gegooid hebt. Dice helpt je hier heel makkelijk bij.

Deze app maakt het leven een stuk makkelijker voor dobbelaars. Je kunt precies aangeven welke dobbelstenen je wil, hoeveel je er nodig hebt, zelfs hoe ze eruit moeten zien, en welke achtergrond je wil voor het dobbelen. En als klap op de vuurpijl, kan de app zelfs automatisch de scores voor je optellen op de manier die jij wil. Na de instellingen, even tikken op het scherm en de dobbelstenen rollen als een malle! En ja, er zit zelfs geluid bij, al is het nooit zo bevredigend als het geluid van echte dobbelstenen die rollen.

Deze app heeft me echt uit de brand geholpen tijdens spelletjes aan kleine tafels, waar mensen maar al te graag de dobbelstenen richting de pionnen gooiden of zo mooi lieten rollen dat ze doorrolde en op de grond belandde.

Dice op de Google Play Store | Alternatieven op de IOS Appstore beschikbaar.

Score Counter - For any game
Hou gemakkelijk je scores bij en vergelijk | Score Counter

4. Score Counter

Veel spellen werken met een punten systeem, maar soms laten ze je in de steek als het op het bijhouden van die punten aankomt. En laten we eerlijk zijn, wie heeft er altijd papiertjes, pennen of potloden bij de hand als je ze nodig hebt en ze niet in de doos zitten? Gelukkig is er Score Counter, een eenvoudige en leuke app waarmee je gemakkelijk de scores bijhoudt.

Je begint gewoon met het invoeren van de win conditie en selecteert dan de spelers. Als het tijd is om de punten van een ronde of potje te tellen, hoef je alleen maar op de persoon te tikken et voilà, je hebt een simpele rekenmachine en de totalen worden automatisch berekend. Maar het allerleukste aan deze app is de spelstatus, hiermee kun je zien hoe elke speler zich gedurende het potje ontwikkelde in een mooie grafiek (denk maar aan Mario Party).

Ik heb deze app zelf gebruikt om punten bij te houden bij spellen zoals Metropolis of om de score bij te houden tijdens een potje met fiches. Geen gedoe meer met een aparte rekenmachine, gewoon alles binnen handbereik met deze app! En het is altijd zo leuk om te zien hoe iedereen zich ontwikkelde in het potje!

Score Counter op de Google Play Store | Alternatief op de IOS Appstore

Chwazi Apps
Chwazi! Foto: Melt Pels / BordspellenCafe.nl

3. Chwazi

Dit ken je vast wel “De jongste speler begint” of “De persoon die als laatste… “, of niet kunnen beslissen wie er moet beginnen? Nou, ik voel je, vriend. Maar gelukkig is er een app die je kan redden: Chwazi! Chwazi maakt het supermakkelijk om te bepalen wie er moet beginnen of wie er in welk team zit.

Pak je telefoon, leg op tafel, en dan legt iedereen zijn vinger erop. De app doet de rest en kiest voor jou!

Kan je niet beslissen over wie begint? Chwazi!, Random teams nodig? Chwazi! Superhandig en snel, zeker een aanrader om op je telefoon te zitten. Je doet dan ook gelijk mee met wie Chwazi het snelst op tafel krijgt.

Chwazi op de Play Store | Chwazi op de Appstore

BGG Catalog Paginas
Breng BGG rechtstreeks naar je telefoon | BGG Catalog

2. BGG Catalog

Jij gebruikt vast wel Board Game Geek (BGG), maar ik leg het wel even kort uit. BGG is een website die door veel bordspel liefhebbers wordt gebruikt voor allerlei dingen: reviews, bijhouden van collecties, ruilen/kopen. En raad eens? Board Games Catalog is de app-versie van die website! Met deze app kun je gemakkelijk je collectie bijhouden, zien met wie je spellen hebt gespeeld, welke spellen je hebt uitgeleend en aan wie, en je volledige speelgeschiedenis (inclusief locatie, datum en spelers).

Ben je op zoek bent naar nieuwe spellen? Kun je altijd even snel een kijkje nemen op de “Populair” pagina met de top 50 spellen van het moment of bij “Rangschikking” met de hoogst gerangschikte spellen per categorie.

Persoonlijk vind ik het veel handiger om dingen bij te houden op mijn telefoon dan op mijn computer, simpelweg vanwege de mobiliteit. Dus voor mij is deze app een echte must-have! Hij is supergebruiksvriendelijk, snel en gewoon heel handig in gebruik. Nieuw spel gekocht of nieuw spel gespeeld? Gelijk in de app! Een nieuw spel, eerst de beoordeling weten? Snel even in de app! Ook voor aanpassen naar persoonlijke instelligen is helemaal mogelijk met dingen zoals layout en kleur.

Hieronder zie je een vergelijking van BGG Catalog met vergelijkbare apps (dit is natuurlijk op basis van mijn inzichten en iedereen kan zijn eigen voorkeur hebben).

  • BG Stats komt in mijn ogen op nummer 2, het is een super handige app om je gespeelde potjes bij te houden, maar zit in mijn ogen te veel kosten vergeleken met andere apps. voor de BGG Compatabiliteit mis ik toch een paar elementen met opzoeken van spellen en bepaalde informatie krijgen van spellen kan soms wat omslachtig zijn. Interface heb ik iets lager gescoord dan BGG catalog aangezien het voor sommige mensen best veel informatie kan zijn en daardoor overzicht verliezen, dit betekent niet dat de app niet fijn werkt of goed uitziet.
  • Board Game Companion is een versimpelde versie van BGG Catalog, prima app voor als je niet te veel opties wilt hebben, maar mist gewoon componenten die BGG Catalog en BG Stats wel hebben. Wel krijgt de app plus punten voor het toevoegen van Melodice link bij de informatie van spellen, dat is iets dat ik nog graag zie bij BGG Catalog en BG Stats.
  • Boardgamers is een leuke locale app, maar mist echt heel veel componenten waaronder integratie met BGG en informatie bij het bijhouden van potjes.

BGG Catalog op de Play Store | BGG Catalog op de Appstore

Dized Functie
Geen regelboekjes meer lezen | Dized

1. Dized

Dit is gewoon de app om te hebben, te mooi om over te slaan. Dized is een groeiende schatkist vol met TUTORIALS EN REGELS! Hoe cool is dat! Oké, oké, ze hebben misschien niet alle spellen erin staan, maar ze bieden een mooie collectie met duidelijke stap-voor-stapuitleg die je op je eigen tempo kunt volgen. En weet je wat het beste is? Deze uitleg bevat zelfs storytelling om de hele groep echt onder te dompelen in het spel, zonder gebruik van AI stemmen!

Je legt je spel op tafel, opent de app op je telefoon, zoekt het spel op en start de tutorial. De tutorial begint met een geweldige verhaalvertelling voor iedereen. Vervolgens selecteer je met hoeveel mensen je speelt en dan krijg je meteen te zien hoe je het spel opzet met behulp van video’s! Hoe makkelijk wil je het hebben? Zodra het spel is opgezet en klaarligt, neemt de tutorial je mee naar de eerste ronde voor elke speler in wat ze kunnen doen. Na deze uitleg kan je zelfs aangeven wat je wil doen en de tutorial herhaalt wat je nu mag doen. Uitleggen is nog nooit zo makkelijk geworden.

Deze app maakt het opzetten van spellen zo veel gemakkelijker, helpt bij het creëren van sfeer en het snel opzoeken van regels, maar al helemaal met je beurt spelen. Ik moet wel eerlijk zeggen dat de advertenties soms een beetje vervelend zijn, maar het zijn altijd advertenties over bordspellen, wat best leuk is. Deze advertenties komen ook niet zo vaak naar boven en je kunt ze verwijderen door te upgraden naar premium.

Dized op de Play Store | Dized op de Appstore

Meer om niet te vergeten

Buiten apps, zijn er natuurlijk ook andere online websites die leuk zij om te gebruiken. Voeg muziek toe aan je spellen met Melodice, een website vol mooie achtergrondmuziek voor jouw spel, helaas is hier geen appversie van anders stond het zeker in deze lijst! Of wil je misschien je spellen rangschikken, dan kan je gebruik maken van Pubmeeple. Snelle quiz om te kijken wat jij het leukste spel vind uit jouw lijst en deel het met de mensen om je heen.

Wat vind jij?

Hoort de telefoon erbij of juist niet? Wat vind jij de meest nuttige app van allemaal? Ben ik iets vergeten in het lijstje te plaatsen? Laat het me weten in de comments!