Het is weer bijna tijd voor Spiel, de grootste bordspellenbeurs van Europa! Deze oktober nemen honderden uitgevers en ontwerpers het conventiecentrum in Essen weer over met de nieuwste spellen en demo’s! Bordspellencafe is er ook bij, en we hebben alvast een lijstje gemaakt met daarop de spellen waar wij het meeste naar uitkijken! Tijd om ze even op een rijtje te zetten.
Wist je dat er dit jaar meer dan 1000 nieuwe titels aangekondigd zijn voor Spiel? Je kan ze hier allemaal alvast bekijken.
De drie spellen waar Yorom naar uitkijkt
Lieve mensen, ik kan niet genoeg benadrukken hoeveel zin ik heb in Spiel 2025. Dit jaar is een minder wild bordspeljaar geworden dan ik had gedacht, maar gelukkig is er elk jaar toch weer een weekend waarin ik niks anders hoef te doen dan kaartjes te spelen en pionnetjes verplaatsen. Dit jaar was ik bijzonder laat met het vinden van een slaapplek, dus ik mag nu ook het mooie Düsseldorf gaan ontdekken. Hashtag zin in.
Ik ben dit jaar in maart al begonnen met nauwkeurig bijhouden wat er allemaal uitkomt op Spiel 2025. Elk spel is bekeken, op de kaft beoordeeld en daarna netjes in groepjes gesorteerd. Met meer dan 1000 spellen om te bekijken, moest ik er voor mezelf iets mee gaan doen. Ik heb dit jaar wat minder niet-trick-takers waar ik naar op zoek ga, maar dat mag de pret niet drukken. Laten we een kijkje gaan nemen!
artikel gaat verder na de afbeelding >
Één van mijn hoogtepunten van dit jaar – eregast zijn bij een bordspel release! | foto: Martijn
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=418217
Inis en ik hebben een tumultueuze relatie. Ik was kortstondig geobsedeerd, om Inis daarna ook weer even enthousiast af te stoten. Het spel was leuk, en de draft was cool, en het deed dingen wat niks anders in mijn verzameling even goed doet… maar het duurde me ook te lang! Plus, iemand anders heeft hem ook! Dan hoef ik hem niet meer te hebben… toch? Nou, wel dus. Ik wil Inis weer in mijn verzameling, en Spiel 2025 heeft precies wat ik nodig heb: een Inis big box! De cover art is dan wel minder mooi dan het origineel (want even, wat gebeurt er met die vrouw haar haar?), maar ik heb dan wel lekker alles wat er voor Inis bestaat in één doos zitten. Inclusief de uitbreiding die iets doet aan mijn grootste probleem – het feit dat het spel maar door blijft gaan. Ik kan niet wachten, lieve mensen. Laat mij de Inis big box in mijn knuistjes sluiten.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=438442
Dit spel kwam eigenlijk een beetje toevallig op mijn pad. Ik ben op aanraden van een aantal lezers de spellen van Splotter Spellen gaan proberen, en ben verliefd geworden op hun spellen. The Great Zimbabwe lijkt op niks anders, Bus is een klassieker die voor mij de maatstaf vormt van een goed worker placement spel, en Food Chain Magnate lonkt inmiddels al jaren naar me. Je kan je dus voorstellen dat ik blij was om te horen dat Feya’s Swamp eraan kwam op Spiel 2025! Niet omdat de mensen van Splotter dit spel gemaakt hebben, maar omdat het naar verluid naadloos in hun oeuvre zou schuiven. Ik blijk echter niet de enige te zijn, dus inmiddels heb ik het donkerbruine vermoeden dat ik nog net niet voor de stand moet gaan liggen op donderdagochtend. Op hoop van zegen dat ik deze ook ga kunnen bemachtigen.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=406231
Bricolage Heads is al jaren mijn witte walvis. Een medium-zware Eurogame uit Japan met prachtige board presence en een thema waar alleen een echte die-hard van kan houden? Het is me op het lijf geschreven! Bricolage Heads was echter ook kneiterduur de afgelopen jaren, waardoor ik het op de lange baan geschoven had. En dat is maar goed ook, want nu is daar Kikai op Spiel 2025! Voor ongeveer één derde van de prijs van Bricolage Heads kan ik nu Kikai kopen; zelfde spel, kleinere verpakking. Wat wil een mens nog meer? Ja, dat het spel leuk is natuurlijk, maar daar heb ik wel vertrouwen in.
Eervolle vermeldingen?
Och, ik heb me toch een partij eervolle vermeldingen. Op het moment van schrijven heb ik meer dan 40 spellen die ik wil kopen, bekijken of uitproberen, en dan moet ik nog naar de beurs toe gaan. Ik zal jullie een onuitputtelijke lijkt trick-takers besparen (al zijn er 12 nieuwe trick-takers die ik uit wil proberen) en in plaats daarvan kijken we even naar de andere dingen die ik graag nog wil proberen.
Deckers, van Deep Print Games: ik hoor al jaren over de voorloper van Deckers, met specifiek de boodschap dat het spel in de huidige vorm beter voor solo werkt en betere scenarios heeft. Ik ben heel erg benieuwd!
Dice Democracy, van Hobby Japan: dit spel komt twee keer uit op Spiel 2025 (aangezien Diceocracy hetzelfde spel is), maar ik wil specifiek de originele Japanse versie hebben. Nog even los van de betere artwork, is die namelijk ook 20 euro goedkoper.
Gingham, van Bitewing Games: Bitewing Games is bij mij vooral bekend geworden door hun prachtige heruitgaves van oude Knizia spellen zoals Zoo Vadis, maar inmiddels komen ze ook met interessante spellen van andere designers op de markt. Deze designer heeft recent een top 100 gemaakt waarbij we een goede 80% overlap hebben, dus ik ben razendbenieuwd naar dit spel.
Wolf Street, van Broadway Toys LTD: ik hoorde jaren geleden over Panic On Wall Street!, en Wolf Street is een herimplementatie van dat spel. Het speelt schijnbaar het beste met acht spelers, dus ik gok dat ik deze niet zo snel op tafel ga krijgen, maar ik kijk al reikhalzend uit naar dat moment.
Ik kan me niet aan de observatie ontworstelen dat ik bij Spiel 2025 vooral op jacht ga naar herimplementaties van oudere spellen. Dat zal deels iets zeggen over de huidige staat van de markt, en deels iets zeggen over mijn beleving van die markt. Het is voor mij wat moeilijker om warm te lopen voor spellen die nog onbekend zijn, in plaats van spellen die al een goede reputatie hebben en onmogelijk te krijgen waren. Hopelijk gaat me dat geen windeieren leggen. Plus, er is ook zat nieuws om te beleven! Je kan er donder op zeggen dat ik laaiend enthousiast ga zijn over een spel waar ik voor de beurs nog nooit van had gehoord.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Yorom’s top 3! | foto: Matagot, Grail Games, Fractal Juegos, Fentasy Games
De drie spellen waar Martijn naar uitkijkt
Ja, we mogen weer vier dagen op de leukste beurs op deze wereld zijn! En ik mag gelukkig weer demo’s geven voor Studio Infinitus, dit keer voor hun Kickstarter Far Far Out. Om alvast wat sluikreclame te maken, volg hun Kickstarterproject hier. En wat het demo’en zo leuk maakt is dat je veel mensen spreekt over je gezamenlijke hobby. Je ziet ze langslopen met tassen vol toffe spellen en dan is het natuurlijk net zo makkelijk om hen te vragen over de spellen die ze ontdekt hebben. Mijn grootste ontdekkingstocht gebeurt dus eigenlijk altijd bij onze eigen stand en ik ga dan ook redelijk onvoorbereid naar Spiel.
Afgelopen maanden zijn er trouwens ook nog een flink aantal Kickstarters en pre-orders bij me binnengekomen en daar zitten ook al wat schoonheden tussen moet ik zeggen. Mijn streven is dus om het eens wat rustiger aan te doen en niet zo veel mee naar huis te nemen (I know, dit houd ik maximaal vol tot het einde van de donderdag, maar toch). De volgende drie gaan in ieder geval in mijn auto mee naar huis… het gaat nu al mis!
artikel gaat verder na de afbeelding >
We gaan weer ruimteschepen demo’en | foto: Mmaartijn
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=450429
Op Spiel heb ik vorig jaar The Lord of the Rings: Duel for Middle Earth gekocht en heb hem inmiddels, in een jaar, al 24 keer gespeeld. Als je nagaat dat ik dit jaar tot nu toe 351 spellen gespeeld heb, waar van 123 verschillende, dan kan je dus wel zeggen dat een hele goede aankoop was. Deze herimplementatie van 7 Wonders Duel tikt voor mij een hoop boxjes aan: hij speelt snel, heeft diepgang, ziet er tof uit en is super interactief. De uitbreiding mag dan ook zeker niet ontbreken in de collectie. Het is ook een kleine uitbreiding, in de vorm van een booster-pack en bevat nieuwe kaarten die speciale krachten aan Sauron of The Fellowship geven. Iedere speler heeft zeven verschillende Allies die in het spel kunnen komen. Deze zorgen voor leuke powers en hierdoor wordt het spel asymetrisch. #zinin
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=436217
Als we dan toch bezig zijn met The Lord of the Rings dan lopen we ook even langs Z-Man Games. Officieel is dit geen Spiel release, maarja, wie houd me tegen om hem hier te noemen? Fate of the Fellowship is een nieuwe kijk op de Pandemie-reeks. En die vind ik heel tof! Zeker de Pandemic Legacy serie vond ik erg goed en als ik Shut Up and Sit Down mag geloven, dan is Fate of the Fellowship een geweldige opvolger in deze reeks. In dit spel speel je samen The Fellowship (duh) en ga je een aantal missies aan. Je zal je dus moeten verspreiden over Midden Aarde en om een grotere groep te representeren mag ieder met twee (yay!) karakters spelen. Orcs komen en gaan door het land en volgen bepaalde routes, er is geen limiet dus het uitbraaksysteem van Pandemie is losgelaten. Je bent gewoon harder de Sjaak als er meer Orcs in de buurt zijn. En had ik al gezegd dat er een enorme Barad-dûr dobbeltoren bij zit?
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=429438
Ik ben fan van Merv: The Heart of the Silk Road, ik ben fan van Sankoré: The Pride of Mansa Musa en ik ben fan van het artwork van Ian O’Toole. Toen ik las dat Ayar: Children of the Sun deze trilogie afmaakt kwam deze direct op mijn wishlist te staan. Ayar is een wat lichtere eurogame, lichter dan die andere twee in ieder geval, die vier minigames samenvoegt. We zien hier ook weer een gebied waar je de meerderheid wilt hebben, set collectie, over een map heen lopen en bonusjes uit grids halen. Per ronde worden acties die het minst gekozen zijn uit het spel gehaald, maar je score hangt daar wel weer vanaf. Tegenstrijdige belangen managen dus. Klinkt droog en beige zoals Yorom zou zeggen? Yep, maar ik ga wel aan op dat plannen en daar het beste uit weten te halen.
Eervolle vermeldingen?
Ik heb de laatste tijd redelijk wat Kickstarters ontvangen (en er komen er nog meer aan) die ook zichtbaar gaan zijn op Spiel, daarom heb ik ze uit deze lijst gehouden. Maar ze zijn natuurlijk wel een eervolle vermelding waard!
Luthier, van Paverson Games: Je maakt instrumenten voor de grootste klassieke componisten. Wat een geweldig mooi spel! Je bepaalt met assistenten de waarde en prioriteit van je actie. Erg leuk mechanisme.
Baghdad: The City of Peace, van Alley Cat Games: Met kaarten je acties op een groot rond bord plannen. Hand management en een rondel mechanisme. Maar vooral (weer) Ian O’Toole.
Tianxia, van Board&Dice: Eindelijk weer een nieuwe van Daniele Tascini in de T-series (Teotihuacan, Tiletum, T’zolkin, Tekhenu, etc). Veel minigames op een mooi vormgegeven bord in de Chinese historie.
Orloj: The Prague Astronomical Clock, van Perro Loko Games: Weer een mid-heavy euro game en staat bovenaan in the hotness van de previewlist. De klok op het bord ziet er erg intrigerend uit.
Ada’s Dream van Alley Cat Games: Engine building met dobbelstenen, dat is weer eens wat nieuws (hopelijk). En als IT’er mag je natuurlijk niet voorbij Ada Lovelace’s mechanical computer lopen.
Er is weer zoveel leuks! Als ik kijk naar de lijstjes van Christiaan, Melt, Yorom en Daniëlle, dan zie ik ook alweer andere leuke dingen voorbijkomen die ik moet gaan bekijken. Het worden weer leuke, maar ook vermoeiende dagen. Ik kijk vooral ook uit naar het ontdekken van die toffe games die ik nog helemaal niet voorbij heb zien komen. Juist die hidden gems maken het weer een leuke zoektocht!
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Mmaartijn’s top 3! | foto: Repos Production, Osprey Games, Z-Man Games
De drie spellen waar Christiaan naar uitkijkt
Spiel is mijn grootste geluksmomentje in het jaar en bij Spiel 2025 zitten weer heel veel mooi titels tussen. Helaas heb ik wel minder ‘must-buy’s dit jaar, maar ik merk wel dat er veel meer spellen zijn die gewoonweg goed zijn. Het zal me niets verbazen als ik met minder spellen thuiskom, maar dat ik met een veel breder scala aan leuke spellen heb gespeeld dan andere jaren.
Zoals elk jaar maak ik een lijst met spellen die ik op zijn minst wil gaan spelen samen met mijn vriendin. Echter liep dat dit jaar zo erg uit de hand, dat we een top-30 hebben gemaakt. De spellen die we zeker kopen, zitten niet eens in die lijst van 30. Daarnaast moeten we genoeg spellen puur op uiterlijk al afschrijven, aangezien meer dan 1100 spellen en uitbreidingen anders niet te sorteren zijn. Hieronder de beste 3 spellen van Spiel 2025.
artikel gaat verder na de afbeelding >
Tea Garden was één van Christiaans hit vorig jaar op Spiel | Foto: Isabel
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=434906
Voor mij is dit spel een vergelijkbare situatie als Sky Teamtwee jaar geleden. Het stond al een tijdje op mijn radar en nu de reviews uit zijn, wordt mijn enthousiasme bevestigd. Het is ook dezelfde uitgever, alleen nu tegen elkaar in plaats van met elkaar. Je speelt met twee vechters tegen een andere speler. Door een deck samen te stellen, probeer je de ander te verslaan. Hierbij is echter de twist dat je het deck met kaarten nooit schudt en elke ronde een kaart erbij in je deck stopt. Hierdoor krijg je het tactische element. Als jouw tegenstander in het begin je bij de eerste kaart heel veel schade doet, moet je misschien de volgende ronde een verdedigingskaart plaatsen. In de doos zitten 12 vechters en aangezien je dus met twee vechters speelt, kan je oneindig combineren.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=447649
Misschien is dit spel een beetje een gimmick, maar och wat ziet het er vet uit. Je speelt als het ware een knikkerbaan, maar dan in een spelvorm. Je probeert parels (knikkers) te verzamelen en dat doe je door ze te blokkeren in de rivieren. Hoe hoger jij jouw blokkades pakt, hoe zekerder je bent van die parels te pakken. Maar bovenaan de rivier zijn een stuk duurder. Mijn eerste impressie is de vergelijking met Barrage, maar dan veel en veel simpeler. Het leukst is als iedereen zijn blokkades heeft geplaatst, dan schieten alle parels naar beneden. Misschien is mijn enthousiasme vooral door de nostalgische knikkerbaan. Maar van alle Spiel 2025 spellen is dit misschien wel de mooiste.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=451594
Horrible Guild als uitgever stelt ons zelden teleur en geeft voor ons altijd prima spellen uit. Daarom gaan we vrijwel ieder jaar daar even een kijkje nemen. Vorig jaar hebben we Flower Fields daar gekocht als leuk tegellegspel. Op Spiel 2025 is A Carnivore Did it! het spel op onze radar van Horrible Guild. Deductie spellen vallen vaak bij mij in de smaak. A Carnivore Did It! is een ‘wie heeft het gedaan’ spel. De dierenkarakters geven allemaal een hint en met die hints moet je achterhalen wie het gedaan heeft. De krokodil zegt dat een herbivoor de moordenaar is, de struisvogel zegt dat de schildpad liegt en zo gaat het door. De twist is dat één van de hints niet klopt, Dit lijkt me een ideale tweespeler puzzel. Nu hoop ik wel dat het ook met meer te spelen is en niet dat ik dit beter als solospel kan spelen.
Eervolle vermeldingen?
Nu had ik het in mijn intro al over dat ik naar veel spellen uitkijk. Waarom deze niet in mijn top 3 staan, is enigszins arbitrair. De titels hieronder kunnen net zo goed in mijn top 3 staan. Echter zijn de titels hieronder iets meer een gevoel dat ze leuk en goed zijn, dan dat ik daar zekerheid in heb. Een beetje vergelijkbaar met een ‘dark horse’. Ik verwacht er iets minder van, maar het potentieel is heel hoog.
Emblems, van SAVANA: Een spel zoals oriflamme waarbij je verschillende karakters in rijen legt. Elk karakter heeft een andere vaardigheid, waarbij lage kaarten sterker vaardigheden hebben en hogere kaarten meer punten opleveren.
Children of the Colossi, van Cosmodrome Games: Een soort area majority game waarbij iedere speler zijn acties in drie kolossale wezens uitvoert. Met die wezens beïnvloed je de kaart om gebieden te pakken.
Pinched!, van Mighty Boards: Samen ga je een huis beroven waarbij je om de beurt de Mastermind bent. Je kiest als mastermind waar je gaat stelen en de andere spelers moeten raden waar, zodat de Mastermind een deel van zijn buit moet delen.
Ice and Idols, van Inside Up Games: Dit spel stond ook in mijn eerste lijstje van dit jaar. Een soort Betoverende doolhof waarbij je op andere manieren het speelbord beïnvloed.
Coffee Rush: Grab & Go, van Korea Boardgames: Het idee van Coffee Rush waarbij je uit een stapel tegels zo snel mogelijk jouw ingrediënten pakt.
Een lijstje met veel verschillende soorten spellen, allemaal niet te ingewikkeld en lang. Zo kunnen we dit jaar weer zoveel mogelijk spellen spelen om te ervaren of de spellen puur écht zo goed zijn of dat ik ze voor mijzelf ophype. Doordat ik voor zoveel spellen enthousiast ben, kan je bijna een wedje opleggen dat ik met een totaal andere top 3 Spiel 2025 verlaat. Spiel is dan ook mijn favoriete tijd van het jaar en de vakantie waar ik het minst rust, maar het meest naar uitkijk.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Christiaan’s Top 3 Foto: Horrible Guild, Good Games Publishing, Scorpion Masqué
De drie spellen waar Melt naar uitkijkt
Vorig jaar was mijn eerste editie Spiel. Ik had niets voorbereid, dook door de acht zalen heen als een kip zonder kop, en eindigde met een soort koopziekte van ‘ik moet iets kopen!’ aan het eind. Waardoor ik spellen heb gekocht die ik daarna één keer heb gespeeld en die nu liggen te verstoffen. Dit jaar moet anders. Ik ga plannen! Ik heb een lijst gemaakt op BoardgameGeek, met allemaal spellen die ik op z’n minst in m’n handen wil houden. Lezers die mij kennen weten verwachten vast dat daar veel Social Deduction tussen zal zitten. Het aanbod dit jaar is echter nogal mager, dus voor mij wordt het eens proeven van wat andere genres. De spellen hieronder zijn niet op een specifieke volgorde. Het zijn drie uitschieters waar ik benieuwd naar ben!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=446492
Zo’n naam spreekt al aan. Een trick taker waarin je de waarde van de hoogste kaarten kunt omdraaien? Dat lijkt me wel wat. Ik ben sinds Yorom’s artikel over trick-takers een stuk meer van dit genre gaan houden, en Yorom brengt regelmatig nieuwe trick-takers op tafel. Eens kijken of ik hém kan verrassen dit jaar.
Ik zal verder niet ingaan op mijn politieke voorkeur. Door de special abilities zoals arbeiders die zich verenigen (unionize), miljardairs die de macht grijpen (power grab) en wetenschappers die feit van fictie scheiden (debunk), ben ik benieuwd hoe dat zich in het spel uitspeelt. Tax the Rich voelt voor mij als een mooie combinatie van backstabbing your friends en trick-taking. We gaan het zien!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=408945
Je kan wat mij betreft niet genoeg party games in huis hebben. Het enige nadeel is dat je aan een omschrijving vaak niet kunt meten of een party game leuk is of niet. Bouba/Kiki klinkt in ieder geval leuk.
Aan welke vorm denk je bij het woord Bouba? Groot kans dat je een ronde vorm in gedachten hebt. Misschien zoiets als een bloem? En wat dacht je van het woord Kiki? Puntig, vierkant, scherp? Dit is een bewezen effect, dat dan ook het Bouba/Kiki-effect heet! Mensen over héél de wereld, in verschillende talen, zien bepaalde vormen bij bepaalde woorden. Ongeacht welke taal. Zo wordt bouba bijna altijd met iets ronds geassocieerd, en kiki met iets scherps. Alleen dit feitje al, klinkt als de basis voor een goed spel. Ik ga eens kijken of ik wat vrienden kan overtuigen om mee te spelen. Zéér benieuwd!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=434283
Ik ben niet gelovig, maar een social deduction spel rondom het geheime conclaaf van de volgende paus? Sign me up! In Habemus Papam neem je de rol van een kardinaal op je, die de keuze van de volgende paus wilt beïnvloeden. Je gaat proberen een paus te verkiezen die goed aansluit bij jouw geheime agenda.
Volgens de omschrijving staat het strategisch gebruik van invloed centraal in dit spel. Je gebruikt dit als valuta om bepaalde stemmingen te beïnvloeden, maar gebruikt het ook als eindscore. Don’t overplay your hand, smeed allianties, elimineer bedreigingen en overtroef je rivalen. Klinkt als mijn soort spel!
Eervolle vermeldingen?
Ik probeer altijd wat spellen te noemen die misschien onopvallend zouden verdwijnen als ze geen aandacht krijgen. In mijn eervolle vermeldingen wil ik graag het tegenovergestelde doen. Spellen die al volop in de schijnwerpers staan, en waar ik ook zeker benieuwd naar ben. Komen ze:
Hidden Leaders Duel, van Gam’inBIZ: een duel-versie van het toch al goed ontvangen Hidden Leaders, daar ben ik wel benieuwd naar!
CelestiaDuo, van BLAM! – Ik ben fan van Celestia, het liefst mét alle uitbreidingen erbij. Uiteraard ben ik dan benieuwd naar de Duo-versie.
7 Wonders Dice, van Repos Production, omdat het 7 Wonders is, maar dan een vlottere variant, mét dobbelstenen. (Ja, ik vind dat dus leuk!)
Zoals altijd, houd ik mijn ogen open voor toffe social deduction spellen, dus mocht je iets willen tippen, doe dat dan in de comments onderaan! (Uitgevers, hit me up!).
Artikel gaat verder na de afbeelding >
De drie spellen waar Daniëlle naar uitkijkt
Dit wordt mijn vijfde keer Spiel. Ik ga waarschijnlijk alleen zaterdag, omdat Spiel samenvalt met een kleinschalig festival in Rotterdam (Left of the Dial) waar ik ook elk jaar naartoe ga. Van toffe bandjes naar bordspellen: een druk maar ook heel leuk weekend.
Mijn Spiel-ervaring hangt meestal een beetje tussen ‘plannen’ en ‘we zien wel’ in. Ik kijk van tevoren wat filmpjes, vink spellen en favo designers aan in de app maar loop ook een beetje rond om spellen uit te proberen en te ontdekken. En ik probeer mijn fomo te onderdrukken door niet random iets te kopen maar toch even te checken of het wel een spel voor mij is. En ik probeer te onthouden dat als iemand een spel heel leuk kan uitleggen, dat nog niet wil zeggen dat het spel zelf ook leuk is.
artikel gaat verder na de afbeelding >
Daniëlle en partner (rechts) op Spiel 2024 | Foto: Daniëlle
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=428231
In Pulitzer geef je leiding aan een groep journalisten die je erop uitstuurt om interessante verhalen, bijbehorende bewijzen en nieuwtjes te verzamelen. Je journalisten kunnen de bus pakken om als eerste op een interessante plaats te komen, overwerken voor extra salaris, hulp krijgen van de krant en meer ervaring opdoen en daardoor beter worden. En je kunt ook nieuwe journalisten met betere skills aannemen om dat ene schokkende verhaal voor je open te breken. In 8 rondes probeer je de meest interessante verhalen en bewijsstukken bij elkaar te verzamelen met je team om zo de meeste punten te behalen en te winnen.
Naast dat ik het thema journalistiek leuk vind, heeft dit spel vooral mijn aandacht getrokken door het bord waarbij je met een rode draad de bewijslast voor je verhaal met elkaar probeert te verbinden. Of je hiermee de volgende Watergate gaat ontrafelen weet ik nog niet, maar ik wil het spel graag zien en waarschijnlijk ook kopen.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=395848
Firefighters on Duty is een co-operatief spel in real-time, waarbij je met je team van brandweermannen (oftewel medespelers aan tafel) in rondes van 2 minuten snel moet overleggen, dobbelstenen moet gooien en met brandweerauto’s door de stad moet crossen om water te halen, branden te blussen en te reageren op noodoproepen van inwoners. En na die 2 minuten inventariseer je de schade, komen er nieuwe events bij en heb je weer een ronde minder om toch echt even langs te gaan bij die noodoproep voordat het niet goed afloopt. Je wint het spel door een vooraf bepaald aantal rondes te overleven en de stad zo heel en veilig mogelijk te houden.
Op Spiel 2024 zagen we al een demoversie van dit spel. Maar het was toen nog niet te koop. Het hele afgelopen jaar dacht ik af en toe terug aan dit spel en hoe tof het me leek, wat volgens mij een goed teken is. De makers van het spel, Konstantinos Kokkinis en Sotirios Tsantilas, hebben ook het real-time spel Project: ELITE ontworpen, wat ik regelmatig voorbij zie komen in lijstjes met favoriete spellen. En er is in mijn spellenkast nog wel ruimte voor een real-time spel. Kortom, take my money!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=441850
In Echoes of Time stel je met kaarten een fellowship samen om krachtige bronnen te veroveren en daarmee tijd te kunnen manipuleren. Hierbij moet je je kaarten goed timen om je engine op het juiste moment draaiende de krijgen en de kaarten die je nodig hebt door te kunnen schuiven. Het plaatsen van kaarten kost ook kaarten, dus je moet ook goed afwegen wat je weglegt. Het spel heeft niet veel interactie, behalve dat je soms je medespelers dwars kunt zitten door net een krachtige bron weg te kapen die ze bijna binnen hadden gesleept.
De maker van dit spel, Simone Luciani, heeft een indrukwekkende lijst van ontworpen spellen op zijn naam staan, zoals Barrage, Golem en Nucleum. Allemaal erg goede maar ook complexe spellen. Echoes of Time krijgt op BGG een veel lagere complexiteit van 1.55/5, wat me erg nieuwsgierig maakt. De eerste previews lijken in ieder geval te suggereren dat het spel ondanks lagere complexiteit genoeg uitdaging kent en ook weer goed in elkaar steekt.
Daarnaast ziet de artwork van het spel er werkelijk prachtig uit. De doos, de verschillende karakters op de kaarten en het tableau waarop je speelt geven je een kijkje in een sprookjesachtige wereld waar ruimte en tijd zich aan andere regels houden.
Eervolle vermeldingen?
De spellen in mijn top drie spreken me aan vanwege een combinatie van een of meer dingen: mooi ontwerp, interessante spelmechanismes, prachtige artwork, leuk thema en designers met een goede staat van dienst. In mijn eervolle vermeldingen daarom wat spellen die wel aan 1 van deze dingen voldoen, maar waar ik nog niet genoeg van onder de indruk ben om ze al in de top 3 te zetten. En een buitencategorie, namelijk ‘spel van een vriend van mij’.
Goblin Laundromat, van Wulfhorn Games: om met de buitencategorie te beginnen: GoblinLaundromat is 1 van de 3 spellen van de kickstarter van Amsterdam Board Game Design en van een goede vriend van mij. Goblins doen de was van avonturiers en proberen de juiste kleuren en bijpassende sokken in je wasmand te krijgen en je wasmachine niet te slopen met te veel vlekken. Vlot, push your luck, goblins en heel veel leuker dan zelf je was doen.
Koi, van DV Games: de makers van Koi hebben vorig jaar Bonsai uitgebracht en ook Koi lijkt weer een heel zen en mooi puzzelspel, maar dan met vissen.
Orloj: The Prague Astronomical Clock, van Perro Loko Games: dit spel is geïnspireerd door de beroemde astronomische klok in Praag waar menig toerist heeft staan wachten op enkel bewegende onderdelen. En tijdens dit mooie en complexe spel moet je waarschijnlijk ook wachten op je medespelers die de beste zet willen doen om de klok af te maken.
Ik begin langzamerhand het vermoeden te krijgen dat alles in 1 dag proppen lastig gaat worden, maar ik kijk er in ieder geval erg naar uit om weer allerlei nieuwe spellen te ontdekken.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
En nu jullie!
Wij hebben ze allemaal mooi op een rijtje gezet hier, maar waar kijk jij naar uit? Ben je fan van Spiel, of wacht je liever tot alles lekker in de winkel ligt? Zijn er dingen waar je bijzonder naar uitkijkt dit jaar, of wil je liever je oude bekenden nog meer spelen? Laat het ons weten in de comments!
Jullie hebben inmiddels al een dik jaar kunnen lezen wat we van de nieuwste titels vinden, maar wij bij Bordspellencafe vonden dat het tijd werd dat jullie ook kennis maakte met de favoriete spellen van de mensen die hier schrijven. Daarom gaan we eens in de zoveel tijd de top 10 bordspellen aller tijden van één van onze schrijvers met je delen. Is deze top 10 in beton gegoten – zeker niet, maar reken er maar op dat hij voor dit moment klopt. Deze keer is aan de beurt: Christiaan!
Hoe heb je deze top 10 samengesteld?
Een top 10 maken, vind ik wellicht het lastigste wat er is. Je favoriete spel benoemen is nog wel te doen, maar je favoriete tien spellen ooit, is kiezen tussen je favoriete kinderen. Ik vind het al moeilijk om zeven verschillende gerechten te kiezen in een week. Nu ben ik deze uitdaging toch aangegaan met nog eens een uitleg waarom ik ze zo leuk vind.
Om een ranglijst te maken van de beste spellen, ben ik eerst een twintigtal spellen gaan kiezen die ik allemaal bizar goed vindt. Daarna ben ik ze gaan ordenen welke ik eerder zou spelen en of dat gevoel ook klopt met mijn spelervaringen die ik de laatste tijd heb gehad. Een spel die ik drie jaar niet gespeeld heb, heeft waarschijnlijk geen kans van slagen. Zo is het ook belangrijk voor mij dat ik niet elke week mijn top 10 wijzig. Mijn top 10 zou redelijk hetzelfde moeten blijven na een half jaar. Ik moet ze minimaal vijf keer gespeeld hebben en niet een gevoel van nieuwigheid zijn. Uit al deze criteria komt het volgende resultaat.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Spellencollectie van Christiaan | Foto: Christiaan
Nummer 10: Cryptid, van Osprey Games
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=246784
In Cryptid zoek je het monster dat zich in het speelgebied bevindt. Iedereen krijgt een deel van de informatie. Wanneer jij iedereens stukje informatie hebt, weet je precies waar het monster zit. Door vragen te stellen aan je medespelers, probeer je hun informatie te ontdekken en dichterbij de oplossing te komen.
Dit spel is pure deductie en alles wat je vraagt aan een ander wordt dat meteen informatie voor alle andere spelers. Je stelt simpelweg de vraag: ‘Kan die volgens jouw informatie hier liggen?’ Hij of zij hoeft alleen te antwoorden met ‘Nee’ (een blokje neer te leggen) of met een ‘ Ja’ (een schijfje neer te leggen). Doordat die informatie allemaal in het midden ligt en er geen schrijfblokjes zijn, is iedereen gericht naar elkaar. Soms vind ik dat zo’n nadeel aan deductie spellen dat iedereen zich schuil houdt achter zijn schrijfblokje.
Nummer 9: Azul, van Plan B Games
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=230802
In Azul probeer je iedereen te slim af te zijn door de juiste tegels te pakken om zoveel mogelijk punten te scoren. Je pakt alle tegels van één kleur op een bordje. Deze plaatst je naast je muur, als de ronde voorbij is plaats je deze op je muur. De tegels die je te veel van een rij pakt, vallen allemaal van die muur af en zijn minpunten waard.
Misschien niet de meest enerverende uitleg, maar dit spel is zo tactisch en gemeen. Elke beslissing die je moet maken in Azul is oprecht leuk. Wat verwacht je dat de ander gaat doen en verwacht ik dat ik genoeg stenen ga krijgen om veel punten te scoren. Of ga ik ervoor dat ik de ander dwarsboom en dat diegene te weinig of te veel stenen moet pakken. Het lekkerst is als je iemand een heleboel minpunten geeft. Echter werkt dat wel het beste met twee spelers. Daarom speel ik deze ook het meest met zijn tweeën. Met drie is die ook goed, maar met vier voelt het toch minder vijandig en meer als een luchtig puzzeltje oplossen. Ook prima, maar de echte meeste lol zit voor mij met Azul bij lagere spelersaantallen.
Nummer 8: Decorum, van Floodgate Games
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=344554
Jij gaat met jouw partner jullie huis inrichten. Je weet van jezelf wat jij graag in het huis wil hebben en dat moet je partner toch kunnen ruiken? Elke beurt voeg je decoratie toe, verwijder je decoratie of verwissel je decoratie van kleur. Daarop mag je partner alleen zeggen of die het mooi of lelijk vindt, want ja, die zou toch ook wel moeten snappen hoe jij het huis wilt inrichten? Zodra jullie allebei tevreden zijn met het huis, win je het spel. Als het niet lukt, is couple counseling nog een idee.
Weer een deductie spel, maar deze is meer op gevoel. Je probeert met jouw wensenlijstje het huis zo in te delen dat jouw partner er ook tevreden mee is. Als jij iets geels op de bovenverdieping moet hebben, dan probeer je eerst de badkamer. Als je partner dat niets vindt, dan zet je het gele schilderij toch in de slaapkamer. Ik had het net over Azul dat die het best is met twee. Deze is echt niet zo goed met drie of vier. Het is best vaak voorgekomen dat het dan frustrerend wordt, omdat drie mensen tegelijk tegenstrijdige acties doen. Er zitten 20 missies voor twee spelers in de doos. Daarmee heb je heel veel speelplezier en anders kan je ook online nog scenario’s vinden.
Eén tip bij het spelen van Decorum. Antwoord met passie en op een creatieve manier hoe lelijk of mooi je iets vindt. Je kan uiteraard ook zeggen dat je tevreden of ontevreden bent met de verandering, maar ik zie altijd een glimlach bij mijn tegenspeler als ik weer zeg hoe geweldig we op één lijn zitten.
Nummer 7: Sky Team, van 999 Games
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=373106
In dit tweespelerspel zijn jullie piloot en copiloot. Het doel: Zorg ervoor dat het vliegtuig veilig landt. Het landingsgestel moet eruit, vliegtuigen moeten aan de kant en dat terwijl je het vliegtuig recht moet houden. Jullie moeten nog zoveel doen en jullie hebben maar een paar beurten de tijd om dit te bewerkstelligen. Door dobbelstenen te gooien en deze op verschillende plekken neer te leggen, voer je de acties uit. Sommige acties kan alleen door de copiloot uitgevoerd worden en andere weer door de piloot. Je moet elkaar echt vertrouwen dat het goedkomt.
Door de stressvolle situatie (tenminste dat denk ik), kunnen jullie niet communiceren. Je moet beurt voor beurt aanvoelen wat de ander gaat doen. Je hebt in Sky Team geen vervelende alpha gamer die alles voor je bepaalt, want je mede piloot weet ook niet wat jij voor je hebt liggen. Er zit een scenario boekje in de doos om het spel steeds iets lastiger te maken.
De eerste scenario’s ga je er redelijk makkelijk doorheen, wanneer je het een beetje door hebt. Echter kom je al snel achter dat de volgorde waarop je de dobbelstenen neerlegt ook nog heel veel kan uitmaken en door de manier waarop je ze neerlegt ook signalen kan afgeven aan je teamgenoot. Daarnaast zit er om de zoveel scenario’s ook weer een leuke nieuwe module bij, waarop je op een andere manier alle problemen moet oplossen. Met mijn vriendin heb ik de uitbreiding er ook bij gekocht, dus we hebben nog vele vluchten te gaan.
Nummer 6: Mythic Mischief, van Studio IV
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=342894
Ben jij opzoek naar een asymmetrisch spel waar je karakters steeds iets sterker worden en je door te puzzelen de ander in de val laat lokken? Dan past Mythic Mischief ook bij jou. Je kiest een factie vampiers, weerwolven, zombies of monsters en je gebruikt hun krachten om niet gepakt te worden door de leraar. Of beter gezegd, de ander erin te luizen. Elke factie verplaatst de muren en de tegenstanders op andere manieren. Zo gooien de monsters de spelers over je heen, omdat ze zo sterk zijn. Je wint op het moment dat iemand tien keer door de leraar gevangen genomen wordt.
Ik ben zelf gek op abstracte spellen zolang je niet oneindig veel informatie hebt. Hier zijn de mogelijkheden teveel om alles uit de denken, maar genoeg om de beste zetten in een ronde te vinden. Ik vind het ook geweldig dat je elke keer weer een ander soort wezen kan spelen. Ik heb dan ook nog 7 andere facties, maar de basisfacties zijn misschien wel het leukst door hun eenvoud. Dit was met recht mijn nummer één bij het lijstje van vorig jaar.
artikel gaat verder na de afbeelding >
De nummers 10 tot en met 6 van Christiaan | Foto: Christiaan
Nummer 5: Castle Combo, van Catch Up Games
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=416851
Je pakt een kaart, legt het in je tableau en de volgende speler is. Dit doe je negen keer, totdat je een grid van drie bij drie hebt. Je probeert er zoveel mogelijk voor te zorgen dat de kaarten met elkaar combineren door positie of soort. Daarna scoor je elke kaart en speel je nog een paar potjes.
Op Castle Combo ga ik zo goed. Met mijn vriendin heb ik dit zo vaak gespeeld. Zij wordt hier namelijk ook zo enthousiast van. Je probeert de juiste overwegingen te maken uit de markt die vrij beperkt is. En als het dan toch allemaal niet uitkomt, dan kan je door sleutels (die ook punten zijn) in te leveren toch wat meer keuzemogelijkheden krijgen. Lukt het niet, dan versla jij je tegenstanders toch gewoon het volgende potje.
Castle Combo lijkt ook heel veel op Faraway in speelgevoel. Die laatste heb ik zelf wat minder gespeeld, vooral online. Maar hoewel die sneller speelt, voelt het daar meer als een gok, hoe ver je kan gaan in je strategie. Waarbij je bij Castle Combo zoveel meer tactieken hebt en ook makkelijker kan veranderen in één potje.
Nummer 4: Landmarks, van Floodgate Games
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=421374
Tegenwoordig zie je overal en bij iedereen Codenames liggen. Daar kan over een aantal jaar Landmarks voor mij betreft bij of in de plaats van Codenames. Door woorden (hints) te bedenken probeer je jouw team naar de juiste plekken op het eiland te begeleiden. De competitieve versie moet je natuurlijk ook met minimaal vier spelers spelen, maar daarbij heb je ook de coöperatieve versie spelen met minder spelers, én die is net zo leuk!
Ik heb vaak met woordenspellen dat je niet op de goede woorden komt. Hier zijn die hints een stuk makkelijker om te geven. Er zijn namelijk veel minder opties en combinaties die je kan maken. Dat wil niet zeggen dat dit spel niet competitief is. Bij de team versus team versie moet je als een tactisch schaakspel ervoor zorgen dat jij sneller bij de juiste plekken komt dan je tegenstander. Ook kan je afhankelijk van de kaart verschillende tactieken toepassen.
In Landmarks is het ook gaaf dat je doorgaat op de woorden die je eerder verzonnen hebt. Je maakt een soort woordenketting, waar je met je eerste hints de volgende hints voorbereid. Hierdoor kan je meerdere beurten vooruit denken en duren de beurten ook nog eens korter. Er is nog niet een moment geweest waarvan ik dacht, hadden we maar een zandloper in dit spel. Niets is vervelender als het lang moeten wachten op iemands creatieve ingeving.
Nummer 3: Heat: Pedal to the Metal, van Days of Wonder
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=366013
Had je altijd willen voelen hoe het is om een race te rijden en wil je niet te veel regeltjes? Dan komt Heat: Pedal to the Metal dichtbij het perfecte punt. Je probeert het maximale uit je motor halen om zo snel mogelijk door het circuit te racen. Door middel van een slim ‘Heat’-systeem schakel je sneller en rijdt je sneller door de bochten heen. Weet jij op de juiste moment te koelen en slipstreams te pakken? Dan pak je waarschijnlijk de winst om als eerste over de finish te rijden.
Bij Heat draait het allemaal om balans. Je gaat ook merken dat wanneer je te weinig risico neemt dat je ook niet eerste wordt. Maar hetzelfde ga je merken wanneer je te veel risico neemt. Je gaat te hard in de bocht en je spint. Je verliest een hele beurt en dan is het moeilijk om terug te komen. Maar met te veel risico heb je ook kans te veel heatkaarten in je hand te houden. Het voelt als een balans tussen goed en kwaad, waarbij je het liefst zoveel mogelijk ertussen wil balanceren.
Dan heb ik het nog niet eens over de hoeveelheid ‘game’ in dit spel. Je krijgt bij het kopen van het spel meteen een garage module erbij, waarbij je van tevoren je auto onderdelen draft. Ga je voor sneller de bochten doorgaan of meer koeling om die vervelende heatkaarten te deponeren. Of ga je misschien wel voor meer aerodynamica om snellere slipstreams te krijgen. De combinaties zijn eindeloos en belangrijk, want met de beste afstelling die je een goede gooi naar de overwinning. Naast de garage module is er ook nog eens een kampioenschap. Met een groepje spellenvrienden proberen we over meerdere races te bepalen wie nou echt de snelste is.
Nummer 2: Tiny Towns, van White Goblin Games
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=265736
Je bouwt jouw eigen kleine dorp op een grid van vier bij vier. Elk spel wordt gespeeld met verschillende type gebouwen en elk gebouw scoort op zijn eigen manier. Door de juiste materialen op de juiste plekken te leggen vorm je patronen waardoor je een specifiek type gebouw mag bouwen. Nu klinkt dit redelijk rechttoe rechtaan. Je pakt gewoon de materialen die je het meeste nodig hebt om gebouwen te bouwen die goed scoren, toch? Wat als je om de beurt bepaalt welk grondstof gebouwd mag worden? Laat jij dan zomaar jouw tegenstander die kerk bouwen met bakken vol punten? Natuurlijk niet! je kiest een materiaal die hij niet nodig heeft. Met het feit dat je bordje steeds kleiner wordt, want elk gebouw dat je bouwt, kan niets meer liggen.
De combinatie van je puzzel maken en rekening houden met de ander is echt perfect uitgevoerd in Tiny Towns. Dat zie je zelden in spellen waar het om patronen maken gaat. Je kijkt continu naar wat de ander wil bouwen. Want als jij ziet dat je tegenstander hout nodig heeft, laat je hem toch hout kiezen in zijn beurt. Maar wacht even, kan ik het veroorloven om geen hout te kiezen? De enige zekerheid die ik heb op een materiaal is mijn eigen beurt. De spanning in die keuzes zorgen voor zoveel plezier.
Naar mate het spel vordert, wordt je speelveld steeds iets kleiner. Als je goed om kan gaan met die kleine ruimtes, pak je zoveel meer punten. Daarnaast kan je op verschillende manieren het spel spelen. Ga je voor kleine gebouwtjes, die makkelijk te maken zijn? Of ga je juist voor gebouwen die groot zijn en je waarschijnlijk als laatste overblijft. Want als je als laatste overblijft, mag jij de rest van het spel kiezen welke materialen er geplaatst worden. Kortom, houd je van gemeen puzzelen, dan is Tiny Towns jouw spel.
Nummer 1: Critter Kitchen, van Cardboard Alchemy
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=393429
De eerste sellingpoint van Critter Kitchen is wel de artwork. Want wat is dit mooi kleurrijk en schattig getekend. Alle spelonderdelen zijn ook nog eens super thematisch. Van bordjes die je serveert tot sterren die je verzamelt als punten. Welk restaurant wil nou niet de meeste sterren halen? Dan hebben wij het nog niet eens over de gameplay gehad. Je stuurt jouw 3 chefs naar verschillende locaties om de meest waardevolle ingrediënten op te halen. Er zijn maar beperkt aantal ingrediënten op elke locatie. Kies jij je snelle muis om een ingrediënt voor iemand weg te pikken of je everzwijn die veel meer kan dragen, echter heeft die ook kans om niets te pakken doordat al die muizen en hagedissen je voor zijn van de andere spelers.
Met alle ingrediënten serveer je eerst verschillende maaltijden om zoveel mogelijk sterren te verzamelen en uiteindelijk serveer je het aan de voedsel inspecteur met jouw lekkerste gerechten van elk soort ingrediënt. In de meeste gevallen ga je voor die laatste ronde om groots te scoren, Wie wil er nou niet goed beoordeeld worden door de voedsel expert?
De crux van het spel zit in de rondes dat je ingrediënten gaat halen. Ga jij met je chefs naar locaties met waardevolle ingrediënten? Je kan ook voor veilige keuzes gaan. Die ingrediënten zijn niet zo spicy, maar je hebt wel zekerheid over de punten die je gaat behalen. Je chefs naar de juiste locaties brengen is alsof je in de glazenbol hebt gekeken. Jij wist wat de andere spelers gingen doen. maar tegelijkertijd je chefs naar de verkeerde plekken sturen voelt als een steek in je hart. Je hebt waarschijnlijk niets meer aan je ronde en je hoopt maar dat je het goed kan maken in de volgende rondes. Critter Kitchen krijg ik geen genoeg van en ondanks dat ik het nu al ontiegelijk vaak gespeeld heb, mag je me wakker maken om deze te spelen. En geloof me, ik houd van mijn nachtrust.
Wat kan je hiervan meenemen?
Het eerste wat opvalt is dat de spellen allemaal vrij nieuw zijn. Ik ben gek op nieuwe spellen spelen, omdat het voelt als nieuwe ervaringen opdoen. Je ontdekt iets nieuws en zoekt naar een nieuwe tactiek of strategie. Net als een pad die je nog niet bewandeld hebt. Ik kan dan ook niet ontkennen dat ik me niet schuldig maak aan ‘The Cult of the New’. Dat maakt één van mijn eisen dat mijn top 10 een half jaar niet veel verandert ook meteen een stuk lastiger.
Daarnaast valt ook op dat ik minder van de gigantische spellen ben. Het zijn allemaal tactische en kortere spellen en geen grote eurogames. Op zijn tijd kan ik genieten van een Ark Nova of een Arnak, maar het echte genieten doe ik het meest met veel spellen met tactische diepgang. Het liefst met een beetje interactie om de ander toch een beetje te plagen en misschien stiekem een beetje slimmer te voelen.
Wat vind jij?
Herken jij jezelf in mijn smaak en wat maken deze spellen voor jou zo goed? En welk spel zou jij een review over willen lezen met mijn perspectief? Ik ben ontzettend benieuwd naar jouw mening!
De beste 5 spellen van Christiaan | Foto: Christiaan
Wat ben ik gek op een spel dat lekker weg speelt en mij toch laat twijfelen met elke beslissing. Castle combo weet voor mij die sweet spot precies te raken. Dit jaar komt Castle Combo ook uit bij White Goblin Games. Er zijn genoeg mensen die Castle Combo vergelijken met Faraway. En hoewel er overeenkomsten zijn tussen de twee, spelen ze toch heel anders. Ook stond Castle Combo in mijn favoriete 2024 spellen, waarom kon ik er zo vorstelijk van genieten?
tekst gaat verder na de afbeelding >
Castle Combo | Foto: Isabel
Hoe speel je het spel?
In Castle combo maak je een tableau van 3 bij 3 kaarten. In je beurt pak je een kaart van of de kasteelrij of de dorpsrij en plaats je die in je tableau. Vervolgens activeer je de kaart en is de volgende speler aan de beurt. De volgende kaart mag je naast, boven of onder de liggende kaarten plaatsen. Na negen rondes is het spel afgelopen en gaat iedereen scoren. Elke kaart heeft zijn eigen regel hoe het punten scoort. Zo kan je punten scoren als de kaart aan de rechterkant van jouw tableau ligt of scoort een kaart punten als je geen ridderkaarten (kaarten met rode schildjes) hebt gepakt.
De meeste kaarten scoren waarbij je schildjes moet hebben in de rij of kolom. Elke kaart is een personage en heeft één of twee schildjes. Thematisch gezien zijn de schildjes de klasse waar de personages bij horen. Hier houdt het thema ook een beetje op, maar zo zegt de ‘huppeldepup’ dat elk geel schild 3 punten oplevert in deze rij. En dit maakt het spel zoveel beter dan andere spellen, want elke keer als je een kaart plaatst is de plek belangrijk om het meeste eruit te halen. Hieronder een voorbeeldje om het nog wat duidelijker te maken.
tekst gaat verder na de afbeelding >
Isabel wint met 90 punten tegenover 81 van Christiaan | Foto: Isabel
Een gouden economie
Je kan niet zomaar alle kaarten spelen. Naast dat er maar zes kaarten zijn om uit te kiezen, kosten ze ook nog goud. Kaarten die goedkoop zijn, geven in de meeste gevallen minder punten dan de dure kaarten. Je begint maar met 15 goud, daar kan je 2, misschien 3 dure kaarten mee kopen en dat moeten je puntenpakkers worden. Soms moet je iets verder vooruit denken en een kaart pakken die wat minder punten geeft, puur om je schatkist gevuld te houden. Deze balans maken de keuzes zoveel interessanter dan wanneer je elk spel de duurste en beste kan kopen.
Tweelaagse kaarten
Elke keer wanneer je een kaart plaatst, voer je de actie van de kaart uit. Zo geeft de ‘Beggar’ goud per kaart die je al in je tableau hebt. Dat kan maximaal 9 goud zijn als je die als allerlaatste kaart plaatst in je tableau. Maar ja, goud heb je in de meeste gevallen niets meer aan als het spel klaar is. De timing van een kaart plaatsen is heel belangrijk, echter zien andere spelers dat ook.
Doordat elke kaart een actie heeft én aan het eind punten scoort. Zit er veel meer in een kaart en zorgt dat ervoor dat de kaart op verschillende manieren te gebruiken is. Je bent met een enkele kaart al de keuze aan het maken tussen korte termijn en lange termijn. Door die twee lagen wordt het spel extra interessant. Soms passen beide lagen perfect bij jouw plan en dat is hetzelfde gevoel als je Yahtzee gooit. Je denkt dat je gaat winnen, maar die andere worpen, of in dit geval kaarten, moeten ook goed vallen.
tekst gaat verder na de afbeelding >
Kasteelrij en dorpsrij | Foto: Isabel
Plannetjes
Yorom heeft eerder al een review geschreven over Faraway en ondanks dat het heel andere spellen zijn, delen ze wel een bepaald gevoel. Je pakt in beide gevallen één kaart per ronde en na acht of negen rondes eindigt het spel en ga je scoren. Je bent bij elke kaart die je kiest een nieuw plannetje aan het maken of je gaat door met een eerder gemaakt plannetje. Bij Castle combo ben je nog eens met veel meer kleine plannetjes bezig, want de meeste kaarten hebben geen invloed op alle negen kaarten in jouw tableau. Dit brengt iets meer chaos met zich mee, maar zorgt er ook voor dat vrijwel iedere kaart nuttig is.
Mijn beoordeling
Review inladen…
Gameplay: Elke beurt probeer je de afweging te maken welke kaart voor jou het beste werkt. Dit kan afhangen van het moment, welke kaarten je al hebt of van wat de andere spelers al hebben.
Speelbaarheid: Misschien bij de eerste keren spelen heb je wat bedenktijd en kan een beurt iets langer duren. Beginnende spelers moeten soms nog wennen aan de icoontjes. De afwegingen zijn echter minimaal en iedereen heeft maar negen beurten. Na een kwartier kan je weer een potje spelen.
Duurzaamheid: Er zitten 78 kaarten in het spel. Een speler speelt er negen kaarten, dus alleen een spel met 5 spelers kom je over de helft van het deck. Daarbij komen de kaarten iedere keer ook nog eens in een andere volgorde. De keuzes zijn ook niet altijd zo vanzelfsprekend. Enige waar ik bang voor ben is dat mijn scoreblad met nog maar 48 bladzijdes opraakt.
Prijs/kwaliteit: De prijs is heel schappelijk en niet veel meer als de meeste dobbelspellen. Zoals ik hierboven al zei, zitten er genoeg kaarten in het spel, dus je krijgt genoeg terug.
Interactie: Interactie is er wel, maar daar ben je zeker je eerste potjes minder mee bezig. Je kan kaarten pakken voor elkaars neus, dat heeft het meeste zin als je met zijn tweeën speelt. Echter de meeste interactie zal zitten in pakken wat de ander niet heeft.
Castle Combo is een leuk tactisch spel, waar je de kaarten probeert de combineren in een drie bij drie tableau. Het speelt snel en heerlijk weg en hebt echt het gevoel een volwaardig spel gespeeld te hebben. Er zit een goede mate van lastige keuzes in. Ik zou het vrijwel iedereen kunnen aanraden. Echter voor beginnende spelers zullen de icoontjes soms wat lastig en veel zijn en voor spelers die niet zo van het tactisch puzzelen zijn, zal dit niet bij je passen. Deze gaat bij mij zeker in mijn top 10 spellen.
tekst gaat verder na de afbeelding >
Wat componenten van Castle combo | Foto: Isabel
Wat vind jij?
Zelf heb ik niet iets extra’s toe te voegen. Het is mijn favoriete combo spel, waarbij ik niet ellenlang aan de beurt ben als ik het goed doe. Wat voor type combo spellen ben jij gek op en wat is jouw favoriet? Laat het me onder het artikel weten!
Na tijd genomen te hebben om terug te kijken, is het ook goed om weer vooruit te kijken. Wat ligt ons allemaal in het verschiet het komende jaar, en waar kunnen we naar uitkijken? Wij van Bordspellencafe staan in ieder geval weer klaar om je te vertellen over de nieuwe hotness en de verborgen juweeltjes waar jij de komende tijd naar uit kan kijken! Laten we een kijkje nemen naar de spellen die onze redactie op hun verlanglijstje heeft staan.
De 5 spellen van Christiaan
Nu er weer een nieuw jaar begonnen is, kijk ik altijd graag uit naar de ‘anticipated lists’ van alle influencers. Naar welke spellen kan ik dit jaar weer uitkijken? Ik vind het leuk om allemaal verschillende lijstjes af te gaan en voor mijzelf te focussen op spellen die ik wel leuk vind. Nu heb ik voor mijzelf een grote lijst met spellen, waar ik met een schuin oog naar kijk. Maar deze spellen kijk ik het meest naar uit.
Restart: Dit spel heeft precies het uiterlijk wat ik mooi vind. Met puzzel elementen en tableau building lijkt dit een spel dat precies bij mij past. Je kan dit spel op vier manieren spelen, dan vraag ik me wel af of ze niet te veel tegelijk willen doen. De Kickstarter is gecanceld in oktober, dus ik denk dat 2025 nog te vroeg is.
Misfit Heroes: Stel je eigen helden team samen en pas je kaarten aan (card crafting). Ziet er grappig uit en niet te moeilijk, daarnaast heeft AEG vaker spellen die goed bij mij aansluiten. Echter komt waarschijnlijk de crowdfunding pas in februari en moeten we maar kijken of deze 2025 zal halen.
Sand art: Dit is een move & write. Door te kleuren vul je je flesje als het ware met verschillende kleuren zand. Daar moet je patronen mee maken. Het ziet er heel interessant uit als filler.
Vantage: Veel weet ik niet van het spel, echter dat het van Stonemaier Games is. Een uitgever die altijd mooie en goed in elkaar gestoken spellen uitgeeft. Open-World is niet altijd mijn ding, hoewel ik 7th Citadel vermakelijk vind. Je kan blijkbaar tegelijk spelen op verschillende plekken van de wereld. Het is even afwachten tot er meer informatie beschikbaar is over dit spel.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
W-w-waar ik het meest naar uitkijk dit jaar! Foto: Isabel
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=420089
In Hedge mage speel je als mage en probeer je een labyrint te maken, zodat je tegenstanders niet jouw gnomes kunnen jatten. Ondertussen probeer je dat wel bij je andere tegenstanders. Uiteindelijk scoor je punten op de hoeveelheid gnomes die jij gejat hebt per kleur.
Allereerst kijk ik naar dit spel, omdat het er zo geweldig schattig uit ziet. Helaas slaat de voorkant van de doos net de plank mis voor mij, wat ik ook had met Gnome Hollow van vorig jaar. Die artstyle met zo’n kaboutertje vind ik toch best eng eruit zien. Het maken van een doolhof en het stiekem proberen te jatten van de kleine kaboutertjes lijkt mij echt geweldig. Ik was alleen net niet zeker genoeg om dit spel te backen op Kickstarter. Daarnaast heeft deze uitgever veel van mijn favoriete spellen uitgegeven (Kites, Decorum, Landmarks), dus het staat zeker bovenaan mijn lijst om te testen (samen met de onderstaande spellen)!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=343433
In Tír na nÓg vertel je als speler een verhaal in de Ierse mythologie. Door kaarten in jouw tableau neer te leggen, scoor je punten. Dit verschilt per rij, maar allemaal hebben ze te maken met het puntenaantal op de kaart. De ene rij moet je verschillende kaarten neerleggen en de andere weer oplopend. Elke ronde bestaat uit 3 fases, eerst leg je jouw stukken (storytellers) tussen kaarten neer. In de 2e fase pak je de kaarten naast jouw stukken. En in de laatste fase leg je jouw kaarten in je tableau om aan het einde van het spel de punten te scoren.
Dit spel heb ik op de spellenbeurs Spiel een paar rondes gespeeld. Ik vond het geweldig spelen en uitzien. Hoewel ik toen de Kickstarter gemist heb, kijk ik ernaar uit om deze vaker te spelen. Het kiezen van de kaarten zitten leuke tactische overwegingen in. De kaarten die je dan speelt, gaan voornamelijk om de punten. Maar de kaarten met minder punten hebben ook vaak een kracht, waardoor je bijvoorbeeld je kaarten kan wisselen van positie. Het thema is er opgeplakt en je krijgt niet het idee dat je een verhalenverteller bent. Echter geeft het mystieke Ierse thema wel een mooi uiterlijk aan het spel.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=423013
Het spel speelt zich af in een oude tempel waar een bevroren doolhof bevindt. Als speler probeer je jouw personage naar de beeldjes te brengen en deze op de goede plek af te leveren. Dit doe je door de tegels in het speelveld te draaien en te schuiven, zodat jij een pad maakt naar de plekken waar je moet zijn.
Dit spel is goed te vergelijken met het spel Betoverde Doolhof, dat ik in mijn jeugd veel heb gespeeld. Op de tegels staan paden en muren en die tegels verschuif en draai je om de juiste route te vinden. Daarnaast heeft iedereen nog speciale krachten, wat een spel altijd interessanter maakt. Dat het zo hoog staat in mijn top 5 kan ook te maken hebben met het nostalgische gevoel dat ik erbij krijg.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=393429
Je bent een restaurant en jij gaat de lekkerste gerechten koken voor de beroemde Rob Geus en Gordon Ramsay van de wereld in Critter Kitchen. Het koken komt wel goed, maar jij moet de ingrediënten halen op de markt, waar dit spel volledig om draait. Je stuurt je drie koks naar de verschillende locaties om de producten te kopen. De kleinste kok is snel, maar kan weinig meenemen en de grootste is langzaam en kan veel producten meenemen. Door blind voor de andere restaurants de locatiekaarten neer te leggen, kies je waar je koks naartoe gaan. Als je de juiste gerechten kookt, scoor je de meeste punten.
In Critter Kitchen ben je aan het anticiperen wat de andere spelers gaan doen. Dat vind ik persoonlijk één van de leukste interacties in bordspellen. Want jij weet dat de persoon naast je de vis nodig heeft in de markt, ga je daar dan heen met je kleine kok om die weg te gissen of neem je het risico niet en ga je liever naar de groentewinkel om andere kostbare producten te kopen. Daarnaast heeft het spel hetzelfde artwork als Flamecraft, dus ziet het er ook nog eens geweldig uit. Dit is het enige spel in mijn top 5 dat ik daadwerkelijk binnen ga krijgen. Dit jaar geeft White Goblin Games ook dit spel uit in het Nederlands. Als een uitgever zo snel kiest voor het uitgeven van een spel, dan moet het toch wel een goed spel zijn!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=404883
Lairs is een tweepersoonsspel waar je een grot of dungeon maakt voor je tegenstander en daarna zwerf je door de grot van je tegenstander. Je wint zodra je eerder de schatten vindt in de grot van je tegenstander dan dat diegene in jouw grot doet. Tijdens het ontdekken van andermans grot, moet je oppassen voor obstakels en wezens, waardoor je een goede balans moet vinden in het snel doorzoeken en niet gevangen worden.
In eerste instantie lijkt het een beetje dezelfde vibe te hebben als in Hedge Mage. Alleen hier ben je echt bezig met het ontdekken van andermans grot. Dat ontdekken lijkt mij een extra leuke toevoeging aan de spelervaring. Daarnaast zitten er modules in het basisspel. Dit is vooral bedoeld om je te laten wennen aan de verschillende regels en mechanismen. Het geeft je ook een verrassingseffect aan wat er komen gaat, waar ik gek op ben met de verschillende legacy spellen die ik graag speel. Ik speel ook het meest met mijn vriendin, daarom zijn tweespelerspellen altijd spellen waar ik naar uit kijk.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Foto: Floodgate Games, Cardboard Alchemy, Kid’s Table Games, Inside Up Games, Grand Gamers Guild
De 5 spellen van Mmaartijn
Ik ben meestal wel bezig met spellen die eraan zitten te komen, maar toen we besloten hadden om zelf een most anticipated lijst te maken had ik even geen idee. En dan zijn er twee dingen die je moet doen: kijken in je Kickstarterpagina om te zien welke spellen er nog aan komen (tip: Niet doen, elke keer dat je naar Kickstarter gaat is er kans op nieuwe aankopen 😛 ) en lijstjes van anderen bekijken. Voornamelijk bij die lijstjes van anderen zag ik weer wat leuke titels die ik alweer vergeten was. Maar ja, in een top 5 passen nou eenmaal maar 5 titels… Naar deze titels kijk ik uit, maar staan helaas buiten de top 5:
Thiefdom. Deze heb ik vorig jaar gebacked op Kickstarter en hij leek me wel leuk, niet veel meer en niet veel minder. Maar toen mocht ik het regelboek vertalen naar het Nederlands en nu wil ik gewoon dat spel in mijn kast hebben waar ik aan meegewerkt heb!
Soul Raiders. Hij komt, hij komt! In augustus 2021 al gebacked, hij was verwacht in december 2022, maar nu komt hij echt! Een verhalend coöperatief spel waarin je de wereld probeert te ontdekken zoals Destinies en 7th Continent, ik hoop dat het wat is…
The Fellowship of the Ring: Trick-Taking Game. Ik heb een zwak voor The Lord of the Rings… en voor trick takers… en voor coöperatieve spellen… en voor spellen met meerdere ‘hoofdstukken’. Binnenkort toch meer over uitzoeken.
Baghdad: The City of Peace. Zeg je Fabio Lopiano (designer)? Dan zeg je: Die moet Martijn hebben! Met spellen als Merv en Sankoré en dan nu ook weer een mooi oosters thema wil ik hem sowieso hebben! Ik heb me er alleen nog niet genoeg verdiept om in de top 5 te zetten.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Hmm, naar welk spel zou ik het meest uitkijken? | Foto: Mmaartijn
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=375459
In Speakeasy speel je een maffiabaas die probeert de stad naar eigen hand te zetten. We zitten in 1920, midden in de drooglegging in Manhattan (USA), maar dat houdt je niet tegen! Jij als maffiabaas kan vast wel regelen dat er overal genoeg alcohol geleverd wordt. Dat is het thema, maar het is vooral weer een nieuwe zware euro game van Vital Lacerda met illustraties van Ian O’Toole. Mechanismes waar je dit keer aan moet denken zijn hand management, pickup and deliver en area majority.
Ik ben één van die spelers die bij de combinatie Lacerda/O’Toole meteen zijn portemonnee trekt. Het spel ziet er weer fantastisch uit en het heeft alles voor een avondje je brein tot moes slaan. De complexiteit wordt nu al ingeschat op 3.97 uit 5, dus kom maar op!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=413469
Je kruipt in Ada’s Dream in de huid van Ada Lovelace, de wiskundige die een analytische machine bouwde in 1843. En dat is precies wat je gaat doen: je bouwt een fysieke machine waarmee je kan rekenen. Je doet dit door naar verschillende actiegebieden te gaan om aan de juiste elementen te komen. Dat wordt mogelijk gemaakt door dobbelstenen die op een rondel liggen en je acties bepalen. Die dobbelstenen komen natuurlijk in je machine om hem te kunnen laten rekenen.
Ik moet zeggen dat ik me weinig in Ada’s Dream verdiept had toen ik erin investeerde op Kickstarter. Hij zag er leuk uit, heeft dobbelstenen en een rondel en je bouwt je rekenmachine op. Als ICT’er vind ik dat al leuk en dan zitten er ook nog eens punch cards bij! Soms moet je gewoon je gevoel laten spreken 😉
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=415181
Flash Point bestaat al even en is in Nederland uitgegeven door 999 Games, maar nu hebben ze er bij Indie Board & Cards een legacyspel van gemaakt. Je speelt in dit spel allemaal samen in hetzelfde brandweerteam, je rukt uit naar een huis dat in brand staat en je doel is om zo veel mogelijk mensen uit het gebouw te halen voordat het instort. Iedere bandweerman of -vrouw heeft unieke eigenschappen die je in kan zetten en met goed samenwerken kan je jullie actiepunten zo spenderen dat je misschien wel als de held van het verhaal naar buiten stapt. En dit hebben ze nu zo gemaakt dat elk spel voortbouwt op de resultaten van het vorige spel.
Ik houd van legacy-spellen! Alle drie de spellen Pandemic Legacy waren super gaaf! Aeon’s End (ook van Indie Board & Cards) is al goed, maar de legacy maakt het nog persoonlijker en ik start deze maand met de tweede legacy van Clank! Wat legacy games zo leuk maken is dat je écht doorgaat waar je was, je schrijft op kaarten, plakt stickers, scheurt dingen door en ontdekt nieuw spelmateriaal in eerder nog verborgen doosjes. Okay, je kan die ervaring maar één keer (zo’n 13 potjes), maar dat is wel een hele vette ervaring!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=396895
Van de makers van Mind MGMT komt nu een spel over Lewis & Clarke die tijdens hun ontdekkingsreizen verschillende demonische wezens tegenkomen…hmmm, wat zei je? Tja, thema even daargelaten, in dit spel speel je samen en moet je jullie missie voltooien voordat de tijd op is. Dit doe je door dingen te ontdekken en uit te vinden waar je vervolgens heen moet. Met goede deductie zou dit moeten lukken.
Ook hier weer: “Van de makers van Mind MGMT zei je? Pak mijn geld!” Zowel Mind MGMT als Corps of Discovery hebben unieke spelelementen en spelen echt in op deductie. Je moet dus aan de hand van de informatie die je hebt gekregen ontdekken wat er nog wel of niet kan en hoe groot die kans is. Dit spel is gelukkig coöperatief, dat maakt dat iedereen altijd betrokken is (ten opzichte van spellen waar één iemand hints geeft en de rest moet raden). Oja, ken je Boardgame Ninja op Youtube? Zei maakten een video voor Corps of Discovery en zeiden me dat ik dit spel geweldig zal vinden!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=371330
We hebben weer een Eurogame in het lijstje van Mmaartijn. In Luthier maak je instrumenten voor de muzikale grootheden zoals Mozart, Bach en Beethoven. Dit doe je door je workers naar de juiste acties te sturen, maar daar komt nog hidden bidding bij kijken. Dat wil zeggen dat je stiekem aan het begin van de ronde aangeeft welke worker wat gaat doen en als iedereen dat gedaan heeft, dan pas start de ronde. Je hebt in dit spel je eigen tableau met acties en bonussen en zo probeer je zo efficiënt mogelijk zo veel mogelijk overwinningspunten te vergaren.
Wat vind ik leuk aan dit spel? Gaf de foto hierboven al wat weg? Thema doet me toch elke keer blijkbaar best veel en zeker in dit spel lijkt het er op dat er een goede harmonie 😛 gevonden is tussen goede gameplay en een mooi thema. Ik ben ook erg benieuwd naar het bieden voor het plaatsen van je workers. Dat gebeurt op bepaalde wijze natuurlijk ook al in andere spellen, maar ze zeggen hier een nieuwe twist aan gegeven te hebben. Als ik hem binnen heb zal ik je zeker laten weten wat ik ervan vind!
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Foto: Eagle Griffin Games, Indie Board & Cards, Paverson Games, Off the Page Games, Alley Cat Games
De 5 spellen van Yorom
Hemel, is 2024 alweer voorbij?! Het lijkt wel gisteren dat ik één van mijn beste vrienden op nieuwjaarsdag aan zijn oor uit bed trok om ’s ochtends Pax Renaissance met me te gaan spelen. Dit jaar kijk ik vooral uit naar, euh, iets anders van een medium-weight Eurogame. Het lastige met dit soort lijstjes is dat de échte verrassingen van het jaar nog niet bekend zijn, en er dus ook een hele echte kans is dat de spellen waar ik écht om ga geven nog niet aangekondigd zijn. Laten we daardoor de pret drukken – natuurlijk niet! Inmiddels heb ik namelijk ook al zat mooie dingen gezien waarvan de tanden gaan wateren. Maar, laten we eerst even kijken naar wat eervolle vermeldingen:
Duizend uitbreidingen: Och, als ik toch niet zo’n ekster was. Ik hou ervan om, als ik een spel leuk vind, dan ook gelijk alles ervoor te hebben. Dit jaar komen er dan ook weer een hoop uitbreidingen aan waar ik naar uitkijk! Bijvoorbeeld die voor Oath, of voor Root, voor Dune: War for Arrakis, de nieuwesummoners voor Summoner Wars, en ook de expansions voor Beast en Vagrantsong komen eraan. Genoeg om naar uit te kijken!
Honderd nieuwe Knizia spellen: Ik had de lijst hieronder oprecht vol kunnen gooien met alleen maar Knizia spellen, maar ik moet me inhouden. Naast de titel die ik hieronder heb staan, kijk ik ook erg uit naar EGO, SILOS, Merchants of Andromeda (de herimplementatie van Merchants of Amsterdam waar Knizia in ons interview naar hintte), Ichor en Cat Blues. Altijd genoeg om naar uit te kijken met onze dokter.
De andere spellen van Solo Game of the Month: misschien is dit een goedbewaard geheim, maar er is dus een uitgever op Gamefound die elke week een campagne runt voor een nieuw solo spel. Ze zijn steeds goedkoop, slim gemaakt en nemen weinig plek in. Ik heb er op dit moment eentje in huis (Rome: Fate of an Empire) en ik wacht op drie anderen. Dit zou zomaar eens mijn favoriete uitgever van het jaar kunnen worden.
DANTE: Inferno: op BGG staat dat DANTE dit jaar uit zou moeten komen, maar ik heb er een hard hoofd in. Het is een enorm spel, en de uitgever lijkt de tijd te nemen om het spel ook echt goed te doen. We gaan het zien. En intussen heb ik gelukkig genoeg tijd om de Divine Comedie daadwerkelijk te lezen.
MonsDRAWsity: Unusual Suspects: en ik maar denken dat ik dit spel voor de kerst in handen zou hebben. Naïef was ik! Intussen is Friendly Skeleton een partnerschap aangegaan met Allplay, wat veelbelovend is; dat zou een hoop werk moeten schelen voor ze. Ik heb nog steeds het beste voor met de uitgever, maar (zoals ik vorig jaar al schreef) is deze man barslecht in de communicatie. Misschien dat het dit jaar toch lukt?
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=403912
Ik weet nog niet heel veel van Pax Maleficium, maar het Pax-woord in de titel laat me al een aantal dingen vermoeden. Je gaat bij dit spel kaarten moeten kopen uit een verschuivende markt, en die toevoegen aan een tableau dat je voor je op tafel hebt liggen. Met die kaarten mag je vervolgens acties uitvoeren op een centraal bord, in dit geval in de hoop om zo mensen te ontmoedigen om heksen te verbranden. Hoogstwaarschijnlijk zijn de kaarten historisch accuraat en is dit spel 50% bordspel en 50% geschiedenisles.
Ik heb veel ontzag voor deze uitgever, en het thema van Pax Maleficium spreekt me ontzettend aan. Ik ben in eerste instantie verliefd geworden op de Pax “reeks” nadat ik Pax Pamir en Pax Renaissance grijs speelde. Heksen zijn historisch gezien altijd slecht behandeld, en ik ben blij dat spellen zoals Pax Maleficium en Witchcraft! tegenwoordig het goede werk doen om het moderne narratief rondom deze vrouwen te hercontextualiseren. Veelal waren de vrouwen die als heks bestempeld werden (als ik boeken zoals A Storm of Witchcraft mag geloven) gewoon mensen die in de weg stonden, of anders waren dan de culturele norm. Ik hou ervan dat we tegenwoordig vriendelijker naar deze mensen kunnen kijken, en dat we de ruimte pakken om (in ieder geval in retrospect) lief voor ze te zijn. Jezelf zijn zou niet de doodstraf op moeten leveren, en dit spel neem actief dat standpunt in. Plus dat het schijnbaar een goede solo-mode heeft, zodat ik het daadwerkelijk op tafel kan krijgen.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=421872
Shadow Moon Syndicates is een area control spel met een deck building randje. Het bord, verdeeld in verschillende gebieden, is bezaaid met punten en fiches die ervoor zorgen dat je bonusacties uit kan voeren. Tijdens je beurt kan je één van de kaarten uit je hand spelen om verschillende acties op het bord uit te voeren (zoals control markers plaatsen, of fiches van je tegenstander rondschuiven). De twist is dat alle kaarten in Shadow Moon Syndicates gekoppeld zijn aan de verschillende facties in het spel, waardoor je ook op wilt passen dat je de juiste facties met elkaar combineert. Speel je namelijk in opvolgende beurten kaarten van dezelfde factie, dan mag je bonusacties doen!
Naast het feit dat Shadow Moon Syndicates er prachtig uit ziet (ik weet het, spellen zijn tegenwoordig ook te mooi) ben ik ook erg geïntrigeerd door de gameplay. Ik hou erg van goede area control spellen (daardoor was Tammany Hall bijvoorbeeld een van mijn favoriete spellen van 2024), en vooral ook als er daarnaast nog een interessant systeem is om over na te denken. Het klinkt alsof Shadow Moon Syndicates mij precies gaat geven waar ik naar op zoek ben – een interessant gevecht om controle, gekoppeld met een interessant deck building systeem. Hopelijk lukt het de uitgever om het spel dit jaar nog op een boot te krijgen.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=165556
Nyakuza is een herimplementatie van Orongo, een Knizia klassieker die om onverklaarbare reden tussen de barsten van de publieke aandacht heen is geglipt. In dit spel proberen spelers viskraampjes langs de kust van… een stad in Japan (I guess?) te stichten. Dat doe je door tijdens een biedronde geld te bieden zodat je plekjes in het midden van het bord kan claimen. Als die plekjes bepaalde combinaties vormen, dan kan je een viskraam stichten. Heb je al je viskramen gesticht, dan win je de prijs!
Ik ben al jaren op zoek naar Orongo, maar heb hem nooit kunnen vinden voor een redelijke prijs. Je kan je voorstellen hoe blij ik was om te horen dat er nu een nieuwe versie op de markt komt! De gameplay lijkt ook precies in mijn straatje te passen – area control én een auction game, in één?! Stop het maar gelijk in mijn bloedbaan. Daarnaast ben ik ook bliij om te zien dat CMON meer aan het experimenteren is met bordspellen die niet enkel gedijen op grote hoeveelheden plastic, maar puur op goede gameplay. Nyakuza komt schijnbaar op 10 januari uit, en ik heb mijn preorder al geplaatst. Mocht je ook benieuwd zijn, houd de website dan goed in de gaten!
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=349750
Molly House is een historisch spel over Mollies in het Verenigd Koninkrijk. Mollies zijn in dit geval niet-heteroseksuele mensen die tijdens de 17e en 18e eeuw in London bij elkaar kwamen om, verscholen van de afkeurende blik van de maatschappij, tesamen feesten te vieren en zichzelf te zijn. Tijdens het spelen ga je dit ook proberen te doen door (samen met je medespelers) kaartcombinaties uit te spelen en kaarten te verzamelen. Maar pas op! Één van je medespelers kan er ook voor kiezen om samen te werken met de politie, waardoor jullie huis in gevaar komt. Kan jij je medespelers vertrouwen, of komt jullie dubbelleven toch op straat te liggen?
Liefdevolle representatie van een gemarginaliseerde groep? Check. Prachtige, historisch verantwoorde productie? Dubbel check. Social deduction op een manier die niet ‘gewoon’ een kopie is van The Resistance of Weerwolven? Driedubbel check. Cole Wehrle aan het roer? Vierdubbel check. Ik hou nog steeds erg van social deduction spellen, en ben vooral ook op zoek naar interessante, nieuwe interpretaties van dat systeem. Molly House lijkt een social deduction spel te worden in samenwerking met één van de (naar mijn mening) meest interessante moderne designers die er is, en ik kan dus niet wachten tot ik deze in handen heb. Hopelijk kan ik Melt zo ver krijgen om deze met me mee te spelen, ook al lijkt hij in eerste instantie groot en beige.
Retrieving and displaying data from https://boardgamegeek.com/xmlapi2/thing?id=357873
Ik heb goed nieuws – de koning is dood. Hoera! Dat betekent namelijk dat jíj nu kan proberen om de koning te worden. Spelers gaan dit proberen te doen als één van de vier asymmetrische facties die deze wereld kent. Elke beurt speel je gesloten kaarten naar verschillende locaties op het bord, in de hoop dat je (aan het einde van de ronde) controle kan nemen van die locaties. Heb jij het daar voor het zeggen, dan scoor je een X aantal punten en mag je de acties van die locatie uitvoeren. Heb je geen controle kunnen nemen van die locatie, dan is dat vooralsnog geen ramp. Je kaarten doen namelijk óók dingen, en kunnen je precies dát zetje geven om ergens anders wél te winnen.
Ik ben zo hype voor dit spel. De artwork is prachtig, de asymmetrische facties klinken superinteressant, de gameplay lijkt een fascinerende combo van een trick-taking spel en iets als Air, Land and Sea, en er is een beduidend politiek subspel gaande waar het water me van in de mond gaat staan. Ik hou erg van spellen (en boeken, overigens) die een kritische kijk nemen naar wat macht nou precies is, en de verschillende hoeken die komen kijken bij het grijpen van macht. De vier facties in dit spel lijken elk ook eigen motieven te hebben, wat waarschijnlijk ook gaat betekenen dat ze het liefst willen interacteren met verschillende hoeken van het bord. Ik ben heel, HEEL erg benieuwd naar wat dit spel allemaal gaat doen. Het feit dat ze samen hebben gewerkt met Cole Wehrle (ondanks dat ze een nieuwe studio zijn) en Ricky Royal (een ontwerper die zich specialiseert in fantastische solo modules voor ingewikkelde spellen) is ook veelbelovend.
Ik ga ook een bekentenis doen – een groot deel van mijn enthousiasme voor dit spel komt toch voort uit hoe mooi het is. Je kan je dan ook wel indenken hoe ruig de review gaat zijn als blijkt dat het spel enkel mooi is, maar niet leuk om te spelen. Ik kan je nu al verklappen dat ik dan geen spaander heel ga laten van dit spel.
Artikel gaat verder na de afbeelding >
Foto: Ion Games Design, CMON Games, Eerie Idol Games, Wehrlegig Games, Arkus Games
Conclusie
Dat zijn bij elkaar toch weer een goede dertig spellen om naar uit te kijken! Houd onze website dit jaar weer goed in de gaten, aangezien we druk bezig zijn om onze ervaringen en meningen weer jullie kant op te schrijven dit kalenderjaar. Naar welke spellen kijk jij uit, en wat vind je van de spellen die wij hebben uitgekozen? Laat het ons vooral weten in de comments!
Het spel waar ik dit jaar naar uitkeek was Landmarks van Floodgate Games. Deze uitgever heeft al veel goede spellen op de markt gebracht zoals Kites (ook van 999 Games). Landmarks is een woordenassociatie-spel, wat het soort party games zijn die ik leuk vind. Zelf ben ik minder van die ‘gek doen party games’. In het spel worden hints met één woord gegeven om als team bij de schatten te komen van het eiland. Nu lijkt Landmarks heel erg op Codenames, maar dan speel je op een landkaart. Maakt dat het spel leuker of blijven we bij de klassieker Codenames?
Hoe speelt Landmarks?
Je kan Landmarks op twee manieren spelen. Je kan het spel coöperatief spelen waarbij één iemand de expeditieleider is en de anderen interpreteren de hints of je kan twee teams tegen elkaar laten spelen met ieder team een expeditieleider.
Wanneer je coöperatief speelt, krijgt de expeditieleider een kaartje. Op dat kaartje staan op verschillende plekken de schatten, het water, de vloeken en de valkuilen. Door middel van woorden probeert de expeditieleider het team (de rest van de spelers) naar de schatten te leiden en vervolgens de uitgang. Zodra de leider een woord heeft opgeschreven op een tegel, gaan het team in discussie en leggen deze tegel op de juiste plek. Een voorbeeld is dat de leider “Maïs” opschrijft en het team legt de tegel tussen “Schelp” en “Taco”, zoals je hieronder ziet.
Tekst loopt door onder de afbeelding >
Een voorbeeld waarbij Maïs heel goed past tussen Taco en Schelp
De expeditieleider kijkt op zijn kaartje welk icoontje er staat. Zodra je genoeg schatten hebt gesprokkeld wil je zo snel mogelijk van het eiland af en win je het spel door de uitgang te vinden. Maar loop je te veel vloeken tegen het lijf, dan verlies je het spel. Een andere manier om het spel te verliezen is als het water op is. De tegels die het team neerlegt kunnen opraken, als je niet op tijd een waterplek vindt. De expeditieleider heeft dan geen tegels meer en kan je dus ook niet meer leiden naar de uitgang van het eiland.
Hoe speelt Landmarks in teams?
Dan heb je nog mijn favoriete versie: team tegen team. De expeditieleiders krijgen beiden de kaart te zien. Wie als eerste 4 schatten vindt, wint het spel. Maar ook hier kan je vloeken pakken, zodra je er teveel pakt, wint de tegenstander. Je speelt om de beurt de tegels op de kaart, hierdoor kunnen de hints van jouw team de tegenstander helpen. Het gaat dan allemaal om timing en de vraag of jouw teamgenoten je begrijpen.
Competitief vs coöperatief
Hoewel ik het spel gekocht heb om zijn coöperatieve variant, heb ik de voorkeur voor de team tegen team variant. Het spel voelt veel sneller, doordat je kan nadenken over je volgende hint wanneer je tegenstander aan de beurt is. Terwijl je bij de coöperatieve variant veel vaker moet wachten op de expeditieleider en het soms veel lastiger is om goede en vernieuwende hints te geven. Je blijft dan teveel in dezelfde hoek denken.
Daarmee wil ik niet zeggen dat coöperatief slecht is. Het is uitstekend met twee, drie of vier spelers. Vanaf vier spelers begint alleen de competitieve variant leuker te worden. In de praktijk kan je het spel spelen met hele grote groepen. Waarbij ik heb gemerkt dat met teveel spelers het lang duurt voordat er een beslissing gemaakt wordt. Tien mensen is daarin wel het maximale spelersaantal.
Tekst loopt door onder de afbeelding >
Het team struint over het eiland
Landmarks of toch Codenames?
Speel ik Landmarks liever dan Codenames? Voor mij is dat een duidelijke ja, omdat ik het eiland doorzoeken een leuker element vind. Echter het probleem dat Codenames heeft, waarbij het wachten op een hint lang kan duren, zal niet opgelost worden met Landmarks.
Codenames heeft ook een ander probleem. Dat zijn dat de kaartjes voor het ene team soms makkelijker te combineren zijn met elkaar dan voor het andere team. Met Landmarks heb je dat een stuk minder. Je speelt namelijk op dezelfde kaart met dezelfde woorden en er zijn ook schatten die voor beide teams te pakken zijn. Die kunnen gepakt worden als je op het juiste moment de goede hint bedenkt. Af en toe zal je hebben dat de schatten van het ene team voordeliger liggen dan voor het andere team. Bijvoorbeeld omdat er veel vloeken bij het andere team liggen. Dat kan nog steeds oneerlijk voelen, maar dan speel je toch een nieuw spelletje.
Nu kan je Landmarks ook coöperatief spelen. Dit is niet het geval bij Codenames, tenzij je de tweespeler versie Codenames: Duet hebt. Allemaal redenen waarom ik Landmarks als betere kies. Ondanks dat er één nadeel bij Landmarks zit: Elke keer als er een hint geplaatst wordt, zijn er twee of drie plekken die grenzen aan één eerder gelegd woord. Hoe ga je met één woord duidelijk maken dat één van die drie plekken bedoeld wordt? In de meeste gevallen is dit puur geluk. Soms kan je nuances aanbrengen, maar hoe weet het team dat je het zo bedoeld hebt. Je mag tenslotte niet communiceren.
Mijn beoordeling
Review inladen…
Gameplay: De twist van Landmarks om met woorden over het eiland te verplaatsen werkt goed. Er zijn veel leuke beslissingen als expeditieleider. Ook om de hints te interpreteren is leuk en voelt niet als vanzelfsprekend. Hierdoor is het ook bevredigend als je de hints goed interpreteert.
Speelbaarheid: Het wachten tot er een nieuwe hint gegeven wordt, kan lang duren. Daarom helpt het als iemand snelle associaties maakt. Aan de andere kant is dit een partyspel, dus praat gezellig met elkaar tijdens het wachten.
Kwaliteit: De tegels zijn kleine whiteboards die goed werken. Je krijgt ook een katoenen kaart, waardoor de tegels niet van de kaart afglijden. Die is ook dubbelzijdig, waarbij de meer gedetailleerde zijde wel moeilijker af te lezen is voor de expeditieleiders.
Duurzaamheid: Er zitten heel veel verschillende opdrachtenkaartjes in het spel. Je zou het spel bijna oneindig kunnen spelen. Je zou ook de startwoorden kunnen veranderen, waardoor ieder opdrachtenkaartje ook nog eens opnieuw te spelen is.
Prijs/kwaliteit: 25 euro is een schappelijke prijs. Je krijgt er veel speeluren voor terug en je kan het spel op twee manieren spelen, coöperatief en competitief . Voor het segment partyspellen voelt het wel aan de dure kant.
Landmarks raakt precies de spot die ik zoek in een partyspel en maakt daarmee mijn verwachtingen meer dan waar. Het is leuk om over het eiland te struinen en de juiste woorden te bedenken om je teamgenoten naar de juiste plekken te brengen. Er zit wel een nadeel in de soms lange wachttijden, wat spellen als Codenames ook als probleem hebben. Hopelijk komt er ook een Nederlandse vertaling, waardoor Landmarks net zo populair kan worden.
Tekst loopt door onder de afbeelding >
Christiaan denkt heel hard na over zijn volgende hint!
Wat ik verder nog kwijt wil
Nu is Landmarks alleen in het Engels te krijgen. Maar laat je dat niet weerhouden van het kopen ervan. Je kan heel simpel de startwoorden vertalen en het spel in je geliefde moedertaal verder spelen. Ook hoef je als expeditieleider het spel nauwelijks uit te leggen, je teamgenoten hoeven toch alleen maar de tegels neer te leggen, waar jij ze naartoe brengt.
Wat vind jij?
Partyspellen waarbij je aan het denken wordt gezet, vind ik het leukst. Maar wat voor type partyspellen vind jij leuk en wat maken die partyspellen leuk?
Wij bakken onze koekjes het liefst zelf. Sommige koekjes zijn hard nodig, en andere helpen ons om wat inzicht te krijgen in wie onze website bezoekt. Geen zorgen, we houden jouw gegevens veilig binnen onze eigen digitale keuken. We hebben alle data geanonimiseerd, zodat zelfs wij niet kunnen zien wie jij bent. We verkopen jouw info niet aan adverteerders en blijven 100% GDPR-compliant – dat is net zo belangrijk voor ons als een perfect gebakken koekje. Help je ons een handje door ze te accepteren? Smullen maar! 🍪
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
