Renegade Games Studio heeft al een tijdje een serie met solo bordspellen, de bekendste daarvan waarschijnlijk Warp’s Edge. Ik was dan ook razend benieuwd toen ze aankondigden dat er een nieuwe titel in die reeks uitkwam, met achter het stuur niemand minder dan John D. Claire (de maker van onder andere Ready, Set, Bet! en Mystic Vale). Dit keer met een deck building game waarbij je zelf je kaarten kan gaan bouwen? Tijd om erachter te komen of Unstoppable een vooruitziende blik heeft, of een bord voor z’n kop! Laten we een kijkje nemen.

Artikel gaat verder na de afbeelding >

Hoe speel je Unstoppable?

Tijdens een potje Unstoppable probeer je één van de drie vijanden in de doos te verslaan (met elk een eigen gimmick). Je gelooft het haast niet – je kán niet eens punten scoren in dit spel! Maar goed, een baas dus; hoe gaat dát nou weer in z’n werk? Eerst kies je een personage, schudt je hun deck en probeer je te overleven tegen een onophoudelijke horde van allerhande Filistijnen. En dat blijkt lang niet makkelijk.

Aan het begin van je beurt, krijg je één nieuwe kaart. Dat is het. En hoe pak je dan kaarten? Vijanden stukmaken, da’s eigenlijk de enige manier. Daarnaast kan je ook nog geld uitgeven om bestaande kaarten in je hand beter te maken, maar daar moet je goed over nadenken aangezien die upgrades de vijanden op de achterkant ook weer sterker maken! Gaandeweg probeer je dus steeds weer een nieuwe roedel rotzakken te verslaan, zodat je die grote eindbaas die je uit hebt gezocht beetje bij beetje dood kan maken. Lukt dat, dan win jij de prijs! Lukt dat niet, dan bleek je eigenlijk toch heel erg stoppable te zijn! Hoe durf je verantwoordelijk te zijn voor de valse reclame op de doos?!

Artikel gaat verder na de afbeelding >

Wat is daar bijzonder aan?

Ik heb de meeste deck builders inmiddels wel gezien. Ik heb Slay the Spire, Star Realms, Dominion en Clank! bij elkaar nu ongeveer 3.093.572 keer gespeeld, en het voelt alsof elke nieuwe deck builder die uitkomt zijn eigen naamsticker over één van deze spellen wil plakken. Unstoppable heeft echter een hele eigen dynamiek, waardoor het zich gelijk weet te ontworstelen aan vergelijkingen met andere spellen. En wat blijft er dan over? De realisatie dat deck builders vet leuk zijn! Kaarten zoeken die samenwerken is leuk, en de balans zoeken tussen kaarten sterker maken en je deck beheersen, voelt heel leuk. Unstoppable benadert, net zoals mijn favoriete deck builder Fort, het genre vanuit een hele eigen hoek. Dat kan ik als oude cynicus erg waarderen.

En laten we vooral niet te snel voorbij de eigen dynamiek van Unstoppable heen lezen! Bij deck builders denk je al snel aan “pak vijf kaarten, speel je kaarten, pak vijf nieuwe kaarten, speel die weer opnieuw…”, maar Unstoppable weet dat stramien geheel te ontwijken. Het feit dat elke kaart in je hand een vijand is die je moet verslaan, zorgt ervoor dat je twee keer nadenkt over de kaarten die je in je deck stopt. Datzelfde geldt voor upgrades, aangezien die niet alleen je eigen kaarten sterker maken; de vijand op de achterkant wordt ook sterker! Op die manier heb je dus voor een groot deel het tempo van het spel zelf in handen, en zie je dat het spel zich echt aan jou begint aan te passen.

Artikel gaat verder na de afbeelding >

Bouwen bouwen bouwen

Oké, dus Unstoppable heeft een eigen dynamiek – is dat dan ook leuk? Ik vind persoonlijk van wel. Het goed beheren van de kaarten in je hand is namelijk al een puzzel op zich. Het voelt in die zin in de verte als Mage Knight, mijn favoriete bordspel. Daar moet je ook goed kijken naar hoe je je kaarten gebruikt, omdat je anders vast komt te zitten. Soms loop je er tegenaan dat je drie kaarten moet gebruiken om één vijand te verslaan. Wat hou je daar dan aan over – één nieuwe kaart. Succes ermee. Onthouden welke kaarten er aan de andere kant zitten, is dus evengoed een deel van het spel. Op die manier kan je namelijk ervoor zorgen dat je daadwerkelijk dingen pakt waar je wat aan hebt. Het spel is namelijk moeilijk zat.

De manier hoe de complexiteit escaleert, werkt ook goed. Het spel loopt op een timer die je goed in de gaten moet houden. Op die timer staat een getal, en de meeste vijanden in het spel worden sterker gelijk aan het getal op die timer. Oké, maar ik kan m’n kaarten upgraden toch? Tuurlijk, is zo – behalve dat die upgrades de vijanden ook sterker maken. Het spel is dus het zoeken naar een goede balans. Ik zit regelmatig naar m’n kaarten te staren, en dan stel ik mezelf de vraag “moet ik deze kaart écht upgraden? Dit is m’n sterkste kaart, maar de vijand op de achterkant slaat me elke keer in elkaar. Is er niet een andere weg?” En dan blijkt het antwoord nee te zijn en word ik toch weer in elkaar geslagen. Het is een dynamiek om van te smullen: betekenisvolle beslissingen gecombineerd met pijnlijke consequenties.

Artikel gaat verder na de afbeelding >

De keerzijde

Ik moet echter wel een waarschuwing vooraf geven: Unstoppable is moeilijk. Vet moeilijk zelfs, maar daar houd ik wel van in mijn solo spellen! Ik vind er niks aan als ik een overwinning zomaar cadeau krijg, en bij Unstoppable heb ik elke keer dat ik win het gevoel dat ik er echt voor heb moeten werken. Ik verlies echter ook regelmatig omdat ik per ongeluk een upgrade op een kaart plak die ervoor zorgt dat mijn vijand te sterk wordt, of dat ik mijn kaarten niet goed heb gemanaged. Vind ik geen probleem, maar dit spel is niet weggelegd voor mensen die het vervelend vinden om te verliezen.

Daarnaast is het spel ook wat bewerkelijk. Je moet veertien stapeltjes kaarten maken voordat je kan beginnen, sommige kaarten moeten zus of dan weer zo in de hoesjes, en je kan niks echt lekker schudden omdat alle kaarten een hap missen en dus in elkaar blijven steken als je niet oplet. Als je Unstoppable vergelijk met iets als Friday, bijvoorbeeld, dan is Unstoppable een hoop gedoe. Ik merk ook dat ik Unstoppable niet pak als ik even snel iets wil spelen, maar eerder als ik een uurtje of anderhalf de tijd heb. Niet voor tussendoor dus, je moet wel echt even tijd maken voor dit spel.

En dan de belangrijkste klacht: je hebt niet echt controle over je deck. Aan het begin van je beurt mag je de bovenste drie kaarten bekijken van de stapel die bij je level past, en daarvan moet je er één in je deck doen. Daardoor is het lastig om écht naar een synergistisch deck te bouwen, aangezien je overgeleverd bent aan wat er toevallig van de bovenkant van de stapels komt. Daardoor voelt Unstoppable tactischer aan dan veel mensen leuk vinden, denk ik, al heb ik er zelf niet zo’n probleem mee.

Artikel gaat verder na de afbeelding >

Gameplay: ondanks het feit dat het sleutelen aan je deck vrij tactisch is, vind ik Unstoppable nog steeds erg leuk. Beurten gaan vlot, en het optimaliseren van je hand voelt elke beurt opnieuw als een interessante puzzel. Na tien keer spelen heb ik nog steeds niet de optimale route door het spel heen gevonden, wat ik een goed teken vind.

Speelbaarheid: Unstoppable heeft weinig jargon en keywords, waardoor het vlot wegspeelt. Beurten zijn zelden vanzelfsprekend, maar de puzzel voelt ook zelden onmogelijk aan. Met net wat meer controle over je deck, denk ik dat het spel nog lekkerder aanvoelt om te spelen.

Duurzaamheid: inmiddels heb ik Unstoppable tien keer gespeeld, en ik kom nog steeds kaarten en interacties tegen die ik nog nooit gezien heb. Daarnaast heeft het spel veel verschillende personages om te spelen, en is de moeilijkheid makkelijk aan te passen naar een niveau wat voor jou lekker aanvoelt. Unstoppable gaat denk ik lang in mijn kast blijven!

Prijs/kwaliteit: Unstoppable is aan de prijzige kant. Je krijgt dan ook wel veel kaarten met eigen vormen, unieke houten stukken en hoesjes voor je kaarten, maar desalniettemin voelt het duur aan. Je krijgt wel veel spel voor je geld, maar de inhoud van de doos voelt net wat te karig voor €60,-.

Handleiding: de handleiding is goed! Het is goed dat er ook nog een extra player aid wordt gegeven, aangezien je anders steeds op zoek moet naar keywords en randzaken.

Unstoppable is een razendinteressante deck builder van John D. Claire, en een goede iteratie van zijn card crafting idee. Unstoppable heeft zichzelf voor mij al bewezen als solo spel, en ik zie er dan ook naar uit om deze nog vaker te mogen spelen. Het is de deck builder die mij heeft laten inzien dat ik weer meer deck builders moet spelen, net zoals Fliptown en Locus hebben laten zien dat ik weer meer “werkwoord-and-write” spellen moet proberen.

Artikel gaat verder na de afbeelding >

Wat ik verder nog kwijt wil

Unstoppable heeft ook een uitbreiding, Tyrant’s End, die ik ook een aantal keer heb gespeeld. Uiteindelijk besloot ik daar niet los nog over te schrijven, aangezien ik niet echt meer terug kan vinden welke delen nou precies uit de uitbreiding komen. De kaarten gaan linea recta hun desbetreffende decks in, en de characters bij Unstoppable lijken toch al allemaal op elkaar. Ik zou hem dus niet afraden, maar (aangezien hij moeilijk te krijgen is) ik zou hem ook zeker niet essentieel noemen. Misschien wel interessant om naar op zoek te gaan als je een grote fan bent.

Over uitbreidingen gesproken, ik hoop dat Renegade Games dit spel nog lang blijft ondersteunen. De doos is voor een deel opgevuld met schuimen opvulblokken, wat normaal betekent dat de uitgever alvast ruimte begroot heeft voor uitbreidingen. Meer kaarten is natuurlijk altijd goed, maar weet je wat dit spel goed kan gebruiken – meer eindbazen. Geef me meer eindbazen! Dat is namelijk waar de echte spanning in het spel vandaan komt; ga ik erin slagen om dit grote amorfe kwaad te verslaan voordat het me opeet als een overrijpe avocado? Geef me meer eindbazen, Renegade. Zie je me niet uiterst beleefd smeken?

Wat vind jij?

En dan nu natuurlijk de belangrijke vraag – wat vind jij? Ben je ook al lang op zoek naar een deck builder die het vuur weer bij je aanwakkert, of is dat vlammetje nooit uitgegaan bij jou? Wat zou jij doen als je de wereld moest redden, en zou je dat dan ook daadwerkelijk kunnen doen? Vind jij het terecht of onterecht dat de sprinkhaanmensen in dit spel kennelijk onderdrukt worden, en waarom wordt science fiction zo vaak gebruikt als allegorisch middel om de onrechten in onze eigen maatschappij aan de kaak te stellen? Laat het me weten in de comments!